REVEIL doorbreekt stilte op meer dan 100 begraafplaatsen

Op 1 november wil Reveil de stilte op zoveel mogelijk begraafplaatsen doorbreken. Muzikanten, dichters en verhalenvertellers dompelen hun begraafplaats dan onder in een warme gloed van ingetogen muziek, poëzie en lokale levensverhalen.

Reveil zet in op het immaterieel erfgoed van en eigentijdse rituelen rond rouw en herinnering. In bijna een op de drie gemeentes dompelen muzikanten, fanfares, dichters en verhalenvertellers hun lokale begraafplaats onder in een warme gloed van ingetogen muziek, poëzie en lokale levensverhalen. Zo is een Reveilmoment een eerbetoon aan de wortels van elke gemeente. Met het diepste respect voor elke overtuiging.

In 2019 is het de zesde keer dat Reveil plaatsvindt. Doorheen de jaren is Reveil erin geslaagd om extra betekenis te geven aan de traditie van Allerheiligen en Allerzielen. Dit is ook de Vlaamse Gemeenschap opgevallen. In 2018 sleepte Reveil de Ultima – dit is de Vlaamse Cultuurprijs – voor het immaterieel erfgoed in de wacht. “Het is indrukwekkend om te zien hoe Reveil een snaar weet te raken bij brede lagen van de bevolking, en niet in het minst bij jongeren die op zoek zijn naar meer eigentijdse rituelen, ook rond rouw en het herdenken van dierbare overledenen. Daarbij is deze organisatie erin geslaagd om vanuit een klein lokaal gegeven een nieuwe traditie te creëren die voor alle gemeenschappen en overtuigingen toegankelijk is en waar duidelijk behoefte aan bestaat,” aldus de jury bij de uitreiking van de Ultima.

Het volledige aanbod vind je op de website van Reveil.

Foto: Reveil (c) Jopix

Bron: FARO

Nieuwe thuis gezocht voor unieke collectie theaterpoppen

CEMPER en stad Mechelen zoeken dringend een nieuwe thuis voor een unieke collectie van honderden historische theaterpoppen. Musea uit binnen- en buitenland worden aangesproken om de theaterpoppen op te vangen.

De collectie van CEMPER bevat honderden theaterpoppen. Bijna alle poppen werden verzameld, gemaakt of gebruikt door drie generaties van de familie Contryn en medewerkers van Spelleke van Ulenspiegel, Hopla en de School voor Poppenspel. Daarnaast bevat de collectie ook poppen van het Gentse Theater Taptoe. Om deze collectie te behouden voor toekomstige generaties gaf de Vlaamse overheid aan CEMPER de opdracht om haar collectie over te dragen aan geschikte bewaarinstellingen. CEMPER start daarom een ronde langs verschillende musea uit binnen- en buitenland om de collectie voor te stellen. Vandaag bevindt de collectie van CEMPER zich op dezelfde locatie als die van Beeldsmederij DE MAAN en haar voorloper Mechels Stadspoppentheater. Samen vormen ze de grootste poppencollectie in Vlaanderen.

Lees meer over deze zoektocht en ontdek de collectie op cemper​.be/​p​o​p​p​e​n​c​o​l​l​ectie!

Inschrijven of inspiratie voor Erfgoeddag 2020 ‘De Nacht’

Op 25 en 26 april 2020 viert Erfgoeddag feest! Met het thema ‘De Nacht’ beleeft het evenement al haar twintigste editie. Wie op zoek is naar inspiratie bij het invullen van een activiteit, kan nog steeds terecht bij een van de inspiratiesessies. Deze sessies zijn ingedeeld rond drie subthema’s: ‘Wat als er geen beeld is?’, ‘Wat als er geen licht is?’ en ‘Van voorlezen tot vertellen’.

Wil je ook weer van de partij zijn? Registreer dan zeker nog je Erfgoeddagactiviteit vóór 10 januari 2020.

Waarom inschrijven?

Wie tijdig inschrijft, kan rekenen op ondersteuning van de coördinatie van Erfgoeddag. Door goed op voorhand na te denken over je activiteit, is er meer kans op samenwerkingen met andere en misschien nieuwe organisaties uit je buurt. Bovendien krijg je zo de nodige zichtbaarheid in de kalender van UitInVlaanderen. Tijdens de Werkgroep Erfgoeddag kent ook speciale vermeldingen toe aan sommige activiteiten. Deze krijgen extra aandacht op de website en in het persdossier. Wie vragen heeft in verband met de inschrijvingen, kan contact opnemen met de coördinatie van Erfgoeddag.

De ene inspiratiesessie is de andere niet

Dit najaar worden maar liefst achttien inspiratiesessies georganiseerd, verspreid over het hele land. Deze informele momenten vertellen je alles over het thema en zetten je op het juiste spoor bij het bedenken van je Erfgoeddagactiviteit. De sessie zijn ingedeeld als praktijkgerichte workshops. Je krijgt de kans om in kleine groepjes te werken en de aangeboden inhoud onmiddellijk te vertalen naar je eigen organisatie. Als toemaatje maak je kennis met een aantal uiteenlopende organisaties.

Elke inspiratiesessie is anders opgebouwd. Je hoort dus in elke sessie een ander, uniek verhaal. De sessies zijn ingedeeld in drie subthema’s: ‘Wat als er geen beeld is?, ‘Wat als er geen licht is?’ en ‘Van voorlezen tot vertellen’. Deze drie sporen bieden originele insteken om je activiteit vorm te geven. Zo kun je je collectie of verhaal op een andere manier brengen. Grijp deze twintigste editie aan om eens stevig buiten de lijntjes te kleuren!

Ontdek hier het overzicht van de inspiratiesessies.

 

 

Gezocht: nazaten van Jan van Eyck

Sinds de voltooiing van het altaarstuk ‘De aanbidding van het Lam Gods’ van de gebroeders Jan en Hubert van Eyck in 1432, zijn miljoenen bezoekers van over de hele wereld naar Gent gereisd om het  te bewonderen. Nochtans hebben we met zijn allen meer dan 400 jaar niet naar de echte ‘van Eyck’ gekeken, maar naar de vele lagen overschilderingen bovenop het échte werk. In 2020 komt het gerestaureerde altaarstuk eindelijk terug thuis in de Sint-Baafskathedraal in Gent. Redenen genoeg om een uitgebreid ‘van Eyck’-jaar te organiseren. 

Om dit feest extra luister bij te zetten zijn Toerisme Vlaanderen en Histories op zoek naar (verre) nazaten of verwanten van de gebroeders van Eyck. Misschien ken je wel een buurman, vriend of collega die familie is van deze Vlaamse Primitief? 

Interesse of vragen? Alle hulp is welkom! Mail Dominique Barri via dominique.barri@historiesvzw.be. 

Zet je immaterieel erfgoed in de kijker op de Inventaris Vlaanderen

Zet je graag een traditie, sociale praktijk, feest of andere vorm van immaterieel erfgoed (niet-tastbaar erfgoed) in de kijker? Zorg je al actief voor dit erfgoed en hoop je het zichtbaarder te maken voor een breed publiek? Wil je mensen enthousiasmeren en aansporen om betrokken te raken bij dit erfgoed? Dan is een erkenning als immaterieel erfgoed in Vlaanderen misschien iets voor jou.

De inventaris Vlaanderen is een officieel instrument van de overheid en is bedoeld om immaterieel erfgoed te verzamelen en te tonen.

Een dossier indienen kan twee keer per jaar op immaterieelerfgoed.be. De eerstvolgende indiendatum is 15 oktober. De rapportering voor de periode 2018-2019 van de dossiers die al op de inventaris staan wordt eveneens op 15 oktober verwacht.

Tijd om in actie te schieten! Bij Histories kan je terecht voor vragen, advies en begeleiding op maat over alles wat met feesten, sociale praktijken en tradities te maken heeft. Ook voor hulp bij het opstarten van een aanvraagdossier om een plekje op de inventaris te veroveren en de rapportering na erkenning kan je bij Histories terecht.

 

Gezocht en gevonden: de nieuwe coördinator van Histories

Op 12 november treedt Eva Wuyts in dienst als coördinator van Histories vzw. Eva studeerde Geschiedenis aan de Universiteit Gent, Numismatiek in Wenen en Cultuurmanagement bij de Universiteit Antwerpen. Ze zette het voorbije decennium de vzw Vlaamse Erfgoedbibliotheken op de kaart, die in 2012/2013 de Vlaamse Cultuurprijs voor Cultureel Erfgoed won. Voordien coördineerde ze Erfgoedcel Ieper/CO7. Daar werkte ze nauw samen met erfgoedverenigingen en vrijwilligers, o.a. in het kader van de Regionale Beeldbank Westhoek Verbeeldt. Daarnaast is ze bestuurslid van Overleg Cultureel Erfgoed en Packed vzw. Het afgelopen jaar nam Eva deel aan LinC, het leerprogramma van en door leiders in de culturele sector.

Haar organisatorische en inhoudelijke deskundigheid – aangevuld met een hart voor vrijwilligers – passen goed bij waar Histories nu voor staat: de continuïteit van bloeiende erfgoedgemeenschappen verzekeren en tegelijk nieuwe wegen verkennen. Ze kan hierbij rekenen op een tiental enthousiaste medewerkers en talloze vrijwilligers. Welkom Eva!

Tijd-Schrift achter slot en grendel

Opgeborgen of opgesloten? Er zijn verschillende manieren om ‘achter slot en grendel’ te interpreteren. Sommige auteurs van het nieuwe themanummer focussen op een locatie zoals een waarnemingsinstelling, klooster of kinderasiel en benaderen deze als een veilige omgeving, afgezonderd van de rest van de samenleving. Anderen zien de afzondering als een straf, als een periode achter tralies, afgesloten van de wereld en misschien zelfs de voorbode van een nakende terechtstelling. Een laatste duo auteurs vestigt ten slotte de aandacht op de sloten en grendels an sich: voor een ontsnappingskunstenaar vormen ketens, boeien en vergrendelde kisten een uitdaging. De bijdragen omspannen een periode van de middeleeuwen tot de late twintigste eeuw en bieden de lezer een boeiende kijk op wat er achter slot en grendel gebeurde.

Tijd-Schrift heeft de ambitie om de specifieke meerwaarde van heemkunde als inhoudelijke discipline en sociale praktijk in het hedendaagse erfgoedveld te versterken. Bovendien wil Histories met dit tijdschrift bruggen bouwen tussen academische historici, heemkundigen en lokale erfgoedwerkers. Tijd-Schrift koppelt academische kwaliteit aan een heldere en begrijpelijke schrijfstijl en aan een uitgesproken praktische en concrete invalshoek. De bijdragen zijn altijd gebaseerd op een lokale of concrete casus, waarbij de auteurs ook het nodige bronnenmateriaal aanbrengen als methodologisch werkmiddel. Wil je zelf een artikel schrijven voor de thema’s kleur en nacht? Bezorg uw suggestie met korte abstract zo snel mogelijk via redactie@tijd-schrift.be.

Inhoud

  • John Arblaster, Achter gevangenisslot en kloostergrendel. Margaretha Porete en haar Spiegel der eenvoudige zielen
  • Hannelore Franck, Schuld en boete. De stedelijke gevangenis in de middeleeuwen
  • Nele Reyniers en Pieter Verstraete, De akoestische geschiedenis van de zorg voor kinderen met een mentale beperking 1887-1920
  • Sarah Van Ruyskensvelde en Laura Nys, Het observatierapport als historisch object. Wetenschappelijke observatie in de Belgische Rijksopvoedingsinstellingen, 1912-1945
  • Kobe en Christiaan Van Herwegen, Alcatraz in het spoor van Houdini. Hoe de massamedia van een vaudeville artiest een superheld kon maken
  • Tine Van Osselaer, De waarachtige verhalen van een Belgische avonturierster. Een ‘semi-heilige’ met een gevangenisverleden

Help! Een nieuwe vzw-wetgeving!

Sinds 1 mei is er een nieuwe wetgeving van kracht voor vzw’s. Bestaande vzw’s moeten niet ongerust zijn: ze krijgen voldoende tijd om hun statuten aan te passen (ze hebben daarvoor tot 1 januari 2024 de tijd). Nieuwe vzw’s moeten wel aangepaste statuten hebben als ze vanaf 1 mei 2019 statuten indienen. Ook bij aanpassingen aan statuten van bestaande vzw’s moeten de statuten in overeenstemming zijn met de nieuwe wetgeving. Verder is nog één andere datum belangrijk: vanaf 1 januari 2020 worden de regels van dwingend recht uit het wetboek van toepassing (dit gaat onder meer over de regels rond bestuurdersaansprakelijkheid).

De grootste veranderingen:

  • Vzw’s moeten nu expliciet een belangeloos doel nastreven.
  • Vzw’s mogen nu onbeperkt economische activiteiten mogen ondernemen, zolang de winst niet wordt uitgekeerd maar binnen de organisatie blijft (er is wel een uitzondering voor winstuitkering binnen het kader van het belangeloos doel). Maar let op: als je economische activiteiten het leeuwendeel van je werking uitmaken zal je niet langer (de goedkopere) rechtspersonenbelasting, maar vennootschapsbelasting moeten betalen.
  • Enerzijds wordt de algemene aansprakelijkheid van bestuurders beperkt (met grensbedragen) als het over een eenmalige lichte fout of onachtzaamheid van de bestuurder gaat. Anderzijds kunnen ze – nu vzw’s ook een faillissementsprocedure kunnen opstarten – in sommige omstandigheden ook een extra bestuurdersaansprakelijkheid oplopen. Maar alvast een geruststelling: de aansprakelijkheid bij een faillissement is niet van toepassing voor bestuurders van kleine vzw’s.
  • De algemene vergadering en het bestuur kunnen evenveel leden tellen.
  • De oproepingstermijn van de algemene vergadering wordt verlengd van 8 naar 15 dagen.
  • Het onderscheid tussen ‘grote’ en ‘kleine vzw’s’ wijzigt naar: ‘kleine vzw’s’, ‘micro vzw’s’.
  • Vzw’s worden verplicht de uiteindelijke begunstigden te registreren in het daarvoor voorziene UBO-register.

Histories zal tegen het einde van dit jaar modelstatuten uitwerken op maat van erfgoedorganisaties en die via de website gratis kant-en-klaar aanbieden. Wil je nu al meer info of een algemenere modelstatutenbouwer? Via deze link vind je de algemene info op de website van Scwitch.

Nieuw immaterieel erfgoed op Vlaamse inventaris

Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz besliste eind vorige maand om vijf nieuwe elementen toe te voegen aan de Vlaamse Inventaris van het immaterieel cultureel erfgoed: het jachthoornblazen, het schutterswezen, de Sint-Gummarusprocessie, de Sint-Veroonmars en het witteren.

Binnen de erkende dossiers, zijn er ook twee die een beroep deden op Histories voor advies en begeleiding. Een dikke proficiat dus aan de Sint-Gummarusprocessie in Lier en het Historisch schutterswezen in Vlaanderen!

De Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed geeft een overzicht van niet-tastbaar erfgoed: gewoontes en gebruiken, kennis en praktijken in Vlaanderen die ‘geborgen’ worden. Borgen is zorgen: het is bewust actie ondernemen om te zorgen dat mensen het erfgoed kennen en dat nieuwe generaties goesting krijgen om mee te doen.

Achter dit immaterieel erfgoed staan de ‘erfgoedgemeenschappen’. Naast het uitvoeren van de traditie zelf, engageren deze mensen zich voor een duurzame erfgoedzorg. Ze ondernemen actie om ervoor te zorgen dat het erfgoed aan volgende generaties kan worden doorgegeven.

Meer informatie over de vijf nieuwe elementen vind je via deze link.

Zelf ICE-plannen? Contacteer Histories voor advies en begeleiding op maat.

Uitstel tot 30 september voor UBO-register voor vzw’s

Begin dit jaar vernamen we met veel verwondering dat de termijn om in orde te zijn met het UBO-register werd uitgesteld tot eind maart 2019. Voor we er goed en wel onze aandacht op konden vestigen, werd de uiterlijke datum voor de verplichte registratie op 30 september 2019 geplaatst. In dit artikel vertellen we wat het het UBO-register is en voor welke verenigingen het een verplichting is.

Het UBO-register is een extra verplichting die moet helpen in de strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme. Om onze organisaties te onderscheiden van malafide, heeft men een register opgemaakt waarin de uiteindelijke begunstigden (zie verder) dienen opgenomen te worden. Men wil in kaart hebben wie er beslissingen kan nemen over de financiële middelen van de organisaties. De wetgeving is een omzetting van een Europese richtlijn, waardoor sommige termen misschien wat vreemd klinken. Enkele vragen en antwoorden op een rij:

Wat?

Voor een vzw klinkt de term ‘uiteindelijke begunstigden’ wat vreemd. In het Engels klinkt het zelfs nog vreemder: Een UBO is een ‘Ultimate Beneficial Owner’. We zetten ons in ten voordele van de vereniging en de realisatie van de doelstellingen ervan. Dat is uiteindelijk waar we de voordelen van onze inzet willen zien liggen. Binnen het UBO-register bedoelt men met de term echter ook zij die zeggenschap hebben in de organisatie. Dat betekent dat je als vzw moet registreren wie er in je raad van bestuur zit, wie de vereniging vertegenwoordigt, wie er in het dagelijks bestuur zit of wie er op een of andere manier zeggenschap heeft over de middelen. Daarnaast moet je algemeen beschrijven wie er voordeel heeft aan je organisatie. Bijvoorbeeld: de inwoners van de gemeente met interesse in het lokale verleden. In het geval van een stichting dien je ook de stichters op te geven.

Van elke persoon die je moet registreren, dien je te beschikken over verschillende gegevens (naam, eerste voornaam, geboortedatum, nationaliteit(en), volledig verblijfsadres, datum waarop hij UBO is geworden (bijvoorbeeld dag waarop men in het bestuur is gekomen), rijksregisternummer. Je dient ook de categorie(ën) van de UBO op te nemen, of anders gezegd voor welke rol(len) in de organisatie de persoon geregistreerd moet worden.

Wie?

Verplicht voor vennootschappen, trusts, vzw’s en stichtingen. Voor feitelijke verenigingen is deze UBO-regeling dus niet van toepassing. Voor de registratie dien je over een ondernemingsnummer te beschikken. Heb je dat niet, dan hoef je dus niets te doen voor de registratie. Maar ook de bank is gebonden aan verplichtingen. Zij moeten een beoordeling doen van hun klanten. Het is dus zeker mogelijk dat de bank heel wat gegevens opvraagt over wie betrokken is bij je vereniging.

Wie moet actie ondernemen?

Het zijn de bestuurders van een vzw die de gegevens en nodige bewijsstukken moeten aanleveren.

Wanneer?

Het laatste uitstel werd gegeven tot 30 september 2019. Zijn er wijzigingen dan moet je deze binnen de maand meedelen aan het UBO-register. Je bent ook verplicht om de gegevens minstens jaarlijks bij te werken.

Is het van moeten?

Er zijn sancties voorzien in de wetgeving. Je moet de vereiste informatie inwinnen en bijhouden, ze meedelen aan het UBO-register en je de informatie moet volledig en correct zijn. De administratieve geldboetes starten vanaf 250 euro en kunnen oplopen tot maar liefst 50.000 euro. Voor vzw’s is daar bovendien nog een bijkomende boete mogelijk van 50 tot 50.000 euro (vzw-wet).

Praktisch

  • Kijk wie in je organisatie de ‘Uiteindelijke begunstigden’ zijn.
  • Informeer deze personen of organisaties over hun rechten en plichten. Je verzamelt van hen nauwkeurig de informatie nodig voor de registratie.
  • Verzamel bewijsstukken. Dit zijn kopieën van een identiteitskaart, statuten van de vzw, enzovoort.
  • Registreer voor de einddatum door verbinding te maken met het UBO-register. Een uitvoerige handleiding kan je vinden op: https://financien.belgium.be/sites/default/files/WettelijkeVertegenwoordiger_%20VZW_NL.pdf

Sinds april 2019 is het mogelijk om de informatie van de vertegenwoordigers van de vzw vanuit de Kruispuntbank op te laden in het UBO-register. Je moet wel de geldigheid van de informatie bevestigen. Vooraf kan je altijd kijken in de Kruispuntbank via volgende link: https://kbopub.economie.fgov.be

  • Kijk hoe je ervoor zorgt dat komende wijzigingen steeds tijdig worden opgenomen. Dit betekent een lijstje van taken wanneer je iets verandert aangaande wie de beslissingen neemt: publicatie Staatsblad, UBO-registratie, veranderen volmacht op bankrekening, enzovoort.

Heb je vragen of opmerkingen, neem dan contact op met je boekouder, raadpleeg de website van de FOD Financiën (https://financien.belgium.be/nl/ubo-register) of contacteer Histories vzw.