Gezocht en gevonden: de nieuwe coördinator van Histories

Op 12 november treedt Eva Wuyts in dienst als coördinator van Histories vzw. Eva studeerde Geschiedenis aan de Universiteit Gent, Numismatiek in Wenen en Cultuurmanagement bij de Universiteit Antwerpen. Ze zette het voorbije decennium de vzw Vlaamse Erfgoedbibliotheken op de kaart, die in 2012/2013 de Vlaamse Cultuurprijs voor Cultureel Erfgoed won. Voordien coördineerde ze Erfgoedcel Ieper/CO7. Daar werkte ze nauw samen met erfgoedverenigingen en vrijwilligers, o.a. in het kader van de Regionale Beeldbank Westhoek Verbeeldt. Daarnaast is ze bestuurslid van Overleg Cultureel Erfgoed en Packed vzw. Het afgelopen jaar nam Eva deel aan LinC, het leerprogramma van en door leiders in de culturele sector.

Haar organisatorische en inhoudelijke deskundigheid – aangevuld met een hart voor vrijwilligers – passen goed bij waar Histories nu voor staat: de continuïteit van bloeiende erfgoedgemeenschappen verzekeren en tegelijk nieuwe wegen verkennen. Ze kan hierbij rekenen op een tiental enthousiaste medewerkers en talloze vrijwilligers. Welkom Eva!

Tijd-Schrift achter slot en grendel

Opgeborgen of opgesloten? Er zijn verschillende manieren om ‘achter slot en grendel’ te interpreteren. Sommige auteurs van het nieuwe themanummer focussen op een locatie zoals een waarnemingsinstelling, klooster of kinderasiel en benaderen deze als een veilige omgeving, afgezonderd van de rest van de samenleving. Anderen zien de afzondering als een straf, als een periode achter tralies, afgesloten van de wereld en misschien zelfs de voorbode van een nakende terechtstelling. Een laatste duo auteurs vestigt ten slotte de aandacht op de sloten en grendels an sich: voor een ontsnappingskunstenaar vormen ketens, boeien en vergrendelde kisten een uitdaging. De bijdragen omspannen een periode van de middeleeuwen tot de late twintigste eeuw en bieden de lezer een boeiende kijk op wat er achter slot en grendel gebeurde.

Tijd-Schrift heeft de ambitie om de specifieke meerwaarde van heemkunde als inhoudelijke discipline en sociale praktijk in het hedendaagse erfgoedveld te versterken. Bovendien wil Histories met dit tijdschrift bruggen bouwen tussen academische historici, heemkundigen en lokale erfgoedwerkers. Tijd-Schrift koppelt academische kwaliteit aan een heldere en begrijpelijke schrijfstijl en aan een uitgesproken praktische en concrete invalshoek. De bijdragen zijn altijd gebaseerd op een lokale of concrete casus, waarbij de auteurs ook het nodige bronnenmateriaal aanbrengen als methodologisch werkmiddel. Wil je zelf een artikel schrijven voor de thema’s kleur en nacht? Bezorg uw suggestie met korte abstract zo snel mogelijk via redactie@tijd-schrift.be.

Inhoud

  • John Arblaster, Achter gevangenisslot en kloostergrendel. Margaretha Porete en haar Spiegel der eenvoudige zielen
  • Hannelore Franck, Schuld en boete. De stedelijke gevangenis in de middeleeuwen
  • Nele Reyniers en Pieter Verstraete, De akoestische geschiedenis van de zorg voor kinderen met een mentale beperking 1887-1920
  • Sarah Van Ruyskensvelde en Laura Nys, Het observatierapport als historisch object. Wetenschappelijke observatie in de Belgische Rijksopvoedingsinstellingen, 1912-1945
  • Kobe en Christiaan Van Herwegen, Alcatraz in het spoor van Houdini. Hoe de massamedia van een vaudeville artiest een superheld kon maken
  • Tine Van Osselaer, De waarachtige verhalen van een Belgische avonturierster. Een ‘semi-heilige’ met een gevangenisverleden

Help! Een nieuwe vzw-wetgeving!

Sinds 1 mei is er een nieuwe wetgeving van kracht voor vzw’s. Bestaande vzw’s moeten niet ongerust zijn: ze krijgen voldoende tijd om hun statuten aan te passen (ze hebben daarvoor tot 1 januari 2024 de tijd). Nieuwe vzw’s moeten wel aangepaste statuten hebben als ze vanaf 1 mei 2019 statuten indienen. Ook bij aanpassingen aan statuten van bestaande vzw’s moeten de statuten in overeenstemming zijn met de nieuwe wetgeving. Verder is nog één andere datum belangrijk: vanaf 1 januari 2020 worden de regels van dwingend recht uit het wetboek van toepassing (dit gaat onder meer over de regels rond bestuurdersaansprakelijkheid).

De grootste veranderingen:

  • Vzw’s moeten nu expliciet een belangeloos doel nastreven.
  • Vzw’s mogen nu onbeperkt economische activiteiten mogen ondernemen, zolang de winst niet wordt uitgekeerd maar binnen de organisatie blijft (er is wel een uitzondering voor winstuitkering binnen het kader van het belangeloos doel). Maar let op: als je economische activiteiten het leeuwendeel van je werking uitmaken zal je niet langer (de goedkopere) rechtspersonenbelasting, maar vennootschapsbelasting moeten betalen.
  • Enerzijds wordt de algemene aansprakelijkheid van bestuurders beperkt (met grensbedragen) als het over een eenmalige lichte fout of onachtzaamheid van de bestuurder gaat. Anderzijds kunnen ze – nu vzw’s ook een faillissementsprocedure kunnen opstarten – in sommige omstandigheden ook een extra bestuurdersaansprakelijkheid oplopen. Maar alvast een geruststelling: de aansprakelijkheid bij een faillissement is niet van toepassing voor bestuurders van kleine vzw’s.
  • De algemene vergadering en het bestuur kunnen evenveel leden tellen.
  • De oproepingstermijn van de algemene vergadering wordt verlengd van 8 naar 15 dagen.
  • Het onderscheid tussen ‘grote’ en ‘kleine vzw’s’ wijzigt naar: ‘kleine vzw’s’, ‘micro vzw’s’.
  • Vzw’s worden verplicht de uiteindelijke begunstigden te registreren in het daarvoor voorziene UBO-register.

Histories zal tegen het einde van dit jaar modelstatuten uitwerken op maat van erfgoedorganisaties en die via de website gratis kant-en-klaar aanbieden. Wil je nu al meer info of een algemenere modelstatutenbouwer? Via deze link vind je de algemene info op de website van Scwitch.

Nieuw immaterieel erfgoed op Vlaamse inventaris

Vlaams minister van Cultuur Sven Gatz besliste eind vorige maand om vijf nieuwe elementen toe te voegen aan de Vlaamse Inventaris van het immaterieel cultureel erfgoed: het jachthoornblazen, het schutterswezen, de Sint-Gummarusprocessie, de Sint-Veroonmars en het witteren.

Binnen de erkende dossiers, zijn er ook twee die een beroep deden op Histories voor advies en begeleiding. Een dikke proficiat dus aan de Sint-Gummarusprocessie in Lier en het Historisch schutterswezen in Vlaanderen!

De Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed geeft een overzicht van niet-tastbaar erfgoed: gewoontes en gebruiken, kennis en praktijken in Vlaanderen die ‘geborgen’ worden. Borgen is zorgen: het is bewust actie ondernemen om te zorgen dat mensen het erfgoed kennen en dat nieuwe generaties goesting krijgen om mee te doen.

Achter dit immaterieel erfgoed staan de ‘erfgoedgemeenschappen’. Naast het uitvoeren van de traditie zelf, engageren deze mensen zich voor een duurzame erfgoedzorg. Ze ondernemen actie om ervoor te zorgen dat het erfgoed aan volgende generaties kan worden doorgegeven.

Meer informatie over de vijf nieuwe elementen vind je via deze link.

Zelf ICE-plannen? Contacteer Histories voor advies en begeleiding op maat.

Uitstel tot 30 september voor UBO-register voor vzw’s

Begin dit jaar vernamen we met veel verwondering dat de termijn om in orde te zijn met het UBO-register werd uitgesteld tot eind maart 2019. Voor we er goed en wel onze aandacht op konden vestigen, werd de uiterlijke datum voor de verplichte registratie op 30 september 2019 geplaatst. In dit artikel vertellen we wat het het UBO-register is en voor welke verenigingen het een verplichting is.

Het UBO-register is een extra verplichting die moet helpen in de strijd tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme. Om onze organisaties te onderscheiden van malafide, heeft men een register opgemaakt waarin de uiteindelijke begunstigden (zie verder) dienen opgenomen te worden. Men wil in kaart hebben wie er beslissingen kan nemen over de financiële middelen van de organisaties. De wetgeving is een omzetting van een Europese richtlijn, waardoor sommige termen misschien wat vreemd klinken. Enkele vragen en antwoorden op een rij:

Wat?

Voor een vzw klinkt de term ‘uiteindelijke begunstigden’ wat vreemd. In het Engels klinkt het zelfs nog vreemder: Een UBO is een ‘Ultimate Beneficial Owner’. We zetten ons in ten voordele van de vereniging en de realisatie van de doelstellingen ervan. Dat is uiteindelijk waar we de voordelen van onze inzet willen zien liggen. Binnen het UBO-register bedoelt men met de term echter ook zij die zeggenschap hebben in de organisatie. Dat betekent dat je als vzw moet registreren wie er in je raad van bestuur zit, wie de vereniging vertegenwoordigt, wie er in het dagelijks bestuur zit of wie er op een of andere manier zeggenschap heeft over de middelen. Daarnaast moet je algemeen beschrijven wie er voordeel heeft aan je organisatie. Bijvoorbeeld: de inwoners van de gemeente met interesse in het lokale verleden. In het geval van een stichting dien je ook de stichters op te geven.

Van elke persoon die je moet registreren, dien je te beschikken over verschillende gegevens (naam, eerste voornaam, geboortedatum, nationaliteit(en), volledig verblijfsadres, datum waarop hij UBO is geworden (bijvoorbeeld dag waarop men in het bestuur is gekomen), rijksregisternummer. Je dient ook de categorie(ën) van de UBO op te nemen, of anders gezegd voor welke rol(len) in de organisatie de persoon geregistreerd moet worden.

Wie?

Verplicht voor vennootschappen, trusts, vzw’s en stichtingen. Voor feitelijke verenigingen is deze UBO-regeling dus niet van toepassing. Voor de registratie dien je over een ondernemingsnummer te beschikken. Heb je dat niet, dan hoef je dus niets te doen voor de registratie. Maar ook de bank is gebonden aan verplichtingen. Zij moeten een beoordeling doen van hun klanten. Het is dus zeker mogelijk dat de bank heel wat gegevens opvraagt over wie betrokken is bij je vereniging.

Wie moet actie ondernemen?

Het zijn de bestuurders van een vzw die de gegevens en nodige bewijsstukken moeten aanleveren.

Wanneer?

Het laatste uitstel werd gegeven tot 30 september 2019. Zijn er wijzigingen dan moet je deze binnen de maand meedelen aan het UBO-register. Je bent ook verplicht om de gegevens minstens jaarlijks bij te werken.

Is het van moeten?

Er zijn sancties voorzien in de wetgeving. Je moet de vereiste informatie inwinnen en bijhouden, ze meedelen aan het UBO-register en je de informatie moet volledig en correct zijn. De administratieve geldboetes starten vanaf 250 euro en kunnen oplopen tot maar liefst 50.000 euro. Voor vzw’s is daar bovendien nog een bijkomende boete mogelijk van 50 tot 50.000 euro (vzw-wet).

Praktisch

  • Kijk wie in je organisatie de ‘Uiteindelijke begunstigden’ zijn.
  • Informeer deze personen of organisaties over hun rechten en plichten. Je verzamelt van hen nauwkeurig de informatie nodig voor de registratie.
  • Verzamel bewijsstukken. Dit zijn kopieën van een identiteitskaart, statuten van de vzw, enzovoort.
  • Registreer voor de einddatum door verbinding te maken met het UBO-register. Een uitvoerige handleiding kan je vinden op: https://financien.belgium.be/sites/default/files/WettelijkeVertegenwoordiger_%20VZW_NL.pdf

Sinds april 2019 is het mogelijk om de informatie van de vertegenwoordigers van de vzw vanuit de Kruispuntbank op te laden in het UBO-register. Je moet wel de geldigheid van de informatie bevestigen. Vooraf kan je altijd kijken in de Kruispuntbank via volgende link: https://kbopub.economie.fgov.be

  • Kijk hoe je ervoor zorgt dat komende wijzigingen steeds tijdig worden opgenomen. Dit betekent een lijstje van taken wanneer je iets verandert aangaande wie de beslissingen neemt: publicatie Staatsblad, UBO-registratie, veranderen volmacht op bankrekening, enzovoort.

Heb je vragen of opmerkingen, neem dan contact op met je boekouder, raadpleeg de website van de FOD Financiën (https://financien.belgium.be/nl/ubo-register) of contacteer Histories vzw.

Oproep: organiseer een activiteit op Dag van de Trage Weg 2019

Met het jaarlijks campagneweekend Dag van de Trage Weg zetten duizenden wandelaars, fietsers en ruiters in heel Vlaanderen trage wegen in de kijker. Ze benadrukken hun belang voor veilige, gezonde en aangename verplaatsingen, vaak ook korter en sneller.  Bovendien ontdekken we langs trage wegen de karakteristieke landschappen, erfgoedwaarden en cultuur van ons land.

Alle erfgoedverenigingen en -liefhebbers kunnen een activiteit organiseren tijdens het weekend van 19 en 20 oktober: een verhalennamiddag, een wijk- of patrimoniumwandeling, heropening van een oude kerkwegel, plaatsing van naambordjes, verkenning van een smokkelroute, een expo, enzovoort. Alle soorten activiteiten op, langs en over trage wegen zijn mogelijk.

Doe mee en verken tal van charmante paadjes, doorsteekjes of fietsroutes in je buurt. Laat je inspireren op www.dagvandetrageweg.be, organiseer een van de vele activiteiten in Vlaanderen en reken op ondersteuning en bekendmaking door Trage Wegen vzw. Vragen? Neem contact op via info@dagvandetrageweg.be of 09 331 59 26.

Histories Magazine: aan de slag met genealogie, heemkunde en cultuur van alledag

Bij het vorige nummer van Bladwijzer, het methodologisch tijdschrift van Heemkunde Vlaanderen, beloofden we snel een opvolger onder de vlag van Histories. En vlak voor het ingaan van de zomervakantie is Histories Magazine er!

Histories Magazine zal vanaf nu elke vier maanden praktische bijdragen over erfgoedzorg, -ontsluiting, -onderzoek en het beheer van je erfgoedorganisatie bundelen. Een handig instrument dat je voor elk aspect van je werking kan gebruiken en dat bovendien gratis te downloaden is.

In het eerste nummer gaan we meteen van start met een artikelenreeks Proeven van het Rijksarchief, een vervolg op de cursussen die Heemkunde Vlaanderen de voorbije jaren organiseerde. Verderop in het nummer ontdek je welke stappen je moet zetten om je collectie minimaal te registreren en hoe je leerkrachten kan bereiken via het leermiddelenplatform KlasCement.

Met de artikels over ‘Waarderen in Vlaanderen’ en ‘Medea’ zetten we twee projecttrajecten van Histories in de kijker. Het eerste schetst naast het algemene Vlaamse beleid ook het pilootproject dat Histories momenteel voert rond schutterserfgoed. Het tweede focust op de doorstart van Medea, tot vorig jaar een onderzoeksproject aan de VUB, maar sinds begin dit jaar onderdeel van de werking van Histories.

Klik hier om het volledige nummer te downloaden.

Klik hier om je in te schrijven en Histories Magazine in je mailbox te ontvangen. 

Studie- en contactdag voor processies: ‘Op handen gedragen’

Op handen gedragen bochureProcessievrijwilligers en –comités ontmoeten elkaar in Brugge op 12 oktober 2019 voor de studie- en contactdag ‘Op handen gedragen’. Je leert er hoe anderen het aanpakken en krijgt praktische tips om met je eigen traditie aan de slag te gaan. Je kan ook kennismaken met het rijke processie-erfgoed in Brugge:

  • bezoek de Heilig Bloedkapel,
  • volg het parcours van de Blindekensprocessie,
  • volg een rondleiding langs het processie-erfgoed in de Sint-Annakerk.

Op heel wat plaatsen in Vlaanderen gaat op vaste tijden een processie uit. Zo’n processie is niet alleen een religieuze gebeurtenis, maar heeft ook een belangrijke sociale en culturele betekenis. Processies maken deel uit van het immaterieel cultureel erfgoed. Veel organisaties en vrijwilligers koesteren deze tradities en willen ze doorgeven aan volgende generaties. ‘Op handen gedragen’ wil hen samenbrengen en ondersteunen. Door kennis en ervaringen uit te wisselen, wordt de processiecultuur in Vlaanderen versterkt.

‘Op handen gedragen’ is een initiatief van CRKC-PARCUM, Histories en KADOC-KU Leuven. Deze studie- en contactdag wordt georganiseerd samen met het Bisdom Brugge en Erfgoedcel Brugge.

KEUZE UIT DRIE WORKSHOPS

  1. Vele handen maken licht werk: processies en vrijwilligerswerking
  2. Gekoesterd en gedragen: participatie en draagvlakverbreding bij processies
  3. Middelen gezocht: processies en financiën

KEUZE UIT DRIE GELEIDE BEZOEKEN

  1. Bezoek de Heilig Bloedkapel en schatkamer
  2. Stap mee in het voetspoor van de Blindekensprocessie
  3. Bezoek processie-erfgoed in de Sint-Annakerk

Meer info in ons programmaboekje

PRAKTISCH

Locatie: Hof Bladelin, Naaldenstraat 19, Brugge.

Afsluitende receptie in de salons van het Stadhuis van Brugge (Burg 12).

Hof Bladelin bevindt zich op enkele minuten wandelen van de Markt van Brugge. Er rijden frequent bussen tussen het NMBS-station Brugge en de Markt. Er is ook een ruime parking aan het station.

Schrijf je voor 5 oktober 2019 in via het inschrijvingsformulier met de keuze van je workshop en geleid bezoek.

Opgelet: de plaatsen voor de workshops en geleide bezoeken zijn beperkt. Wacht niet te lang om in te schrijven.

Prijs: 25 euro overschrijven op rekeningnummer BE95 7370 4813 2958 van Histories vzw met vermelding ‘je naam + processiedag Brugge’.

Je bent definitief ingeschreven na ontvangst van het inschrijvingsgeld.

Vragen? — 015 80 06 30 — info@historiesvzw.be

Samenwerking doet nieuwe wind waaien in Archeologiedagen

Na het succes van de allereerste editie van de ‘Archeologiedagen’ in 2018, slaan alle Vlaamse provincies, de Vereniging van de Vlaamse Provincies en het Forum Vlaamse Archeologie voor het eerst de handen in elkaar voor de tweede editie, op 14, 15 en 16 juni 2019.
In 2018 telde de pilooteditie van de Archeologiedagen zo’n 6.000 deelnemers die tijdens 68 activiteiten van archeologie proefden. Vele archeologen, musea, lokale verenigingen en liefhebbers werkten een aantrekkelijk programma uit, waarvan jong en oud kon genieten: van archeologische fietstochten over kinderworkshops tot een gezamenlijke veldprospectie, maar ook archeologische proeverijen, een demonstratie ijzer smeden en een klasbezoek aan een archeologische site.

Een nieuwe volwaardige editie kan dan ook niet uitblijven. Op 14, 15 en 16 juni 2019 staat archeologie weer hoog op de agenda. Deze ‘opendeurdag van de archeologie’ kent ondertussen ook al tegenhangers in heel wat andere landen, zoals in Nederland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, maar ook verder.

Door hun krachten te bundelen voor deze tweede editie, zetten alle Vlaamse provincies, de Vereniging van de Vlaamse Provincies en het Forum Vlaamse Archeologie het thema archeologie nog meer op de kaart en creëren ze een breed draagvlak voor archeologisch onderzoek in al zijn facetten. Deze samenwerking resulteert onder meer in de overkoepelende nieuwe website www.archeologiedagen.be en een Vlaamse campagne, die de uitstraling en herkenbaarheid verhoogt.

Organisatoren die een archeologische activiteit willen uitwerken, krijgen inhoudelijke en promotionele ondersteuning. De coördinator van de Archeologiedagen staat hen met raad en daad bij. Op de nieuwe website vinden zij inspiratie, promomateriaal, een stappenplan voor de invoer in de UiTdatabank, de evaluatie van 2018 in beeld…
Vanaf mei kunnen deelnemers in het diverse aanbod aan activiteiten duiken en hun keuze maken tussen fietstochten, bezoeken aan sites, markten, rondleidingen en workshops.
Door de variatie aan activiteiten, verspreid over heel Vlaanderen, spreken de Archeologiedagen iedereen aan. In het programma is er speciale aandacht voor kinderen en families, want jong geleerd…
En wie droomde er als kind niet van om ‘archeoloog te worden’?

Infomoment KlasCement: Jouw educatief aanbod bekendmaken bij leerkrachten – Alle tips voor meer impact

KlasCement is een digitaal platform en netwerk waar leerkrachten en organisaties leermiddelen voor in de klas uitwisselen. Het bestaat al meer dan twintig jaar en is ondergebracht bij het Departement Onderwijs en Vorming van de Vlaamse Overheid. Veel erfgoedorganisaties hebben er ongetwijfeld al van gehoord of al gebruik van gemaakt.

KlasCement bestaat uit een netwerk van bijna 200.000 actieve leden, waarmee het ongeveer 60% van de Vlaamse leerkrachten (zowel uit het basisonderwijs als het secundair onderwijs) bereikt. Al 2.600 organisaties maken ondertussen ook deel uit van dit netwerk. De wekelijkse nieuwsbrief brengt de leden op de hoogte van nieuwe leermiddelen of interessant nieuws voor leerkrachten. Heeft je organisatie een educatief aanbod of stel je informatie beschikbaar aan scholen of leerkrachten? Dan is KlasCement ongetwijfeld dé manier om hen te bereiken.

Om erfgoedorganisaties op weg te zetten, organiseren KlasCement, Histories en FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed, een infomoment waarop het platform wordt voorgesteld en er ook concrete tips worden meegegeven om aan de slag te gaan. Op welke criteria moet je letten om je leermiddel en je organisatie relevant te maken voor gebruik in de klas én dus voor KlasCement? De moderatoren van KlasCement lichten dit graag voor je toe.

Praktisch

Het infomoment vindt plaats op donderdag 13 juni 2019, van 14u  tot 16u in het Herman Teirlinckgebouw (Tour&Taxis) in Brussel. (https://www.vlaanderen.be/vlaamse-overheid/gebouwen/herman-teirlinckgebouw)

Deelnemen is gratis, maar inschrijven is verplicht. Inschrijven kan tot het maximum van 40 plaatsen is bereikt, of tot 6 juni 2019 via http://tinyurl.com/kcorg2019.

Voor meer info of vragen kan je terecht bij hans@klascement.net.