Stemmen uit het Verleden: de zoektocht van Benjamin over zijn geboortedorp Vinkt tijdens de wereldoorlogen

Hoe kan je de inhoud van de collectie Stemmen uit het Verleden precies doorzoeken? Om dat uit te leggen volgen we vier schattenjagers (Benjamin, Marie, Veronique en Ruth) op zoek naar waardevolle informatie over vroeger. Hieronder kan je de zoektocht van Benjamin volgen.

Benjamin wil meer te weten komen over zijn geboortedorp Vinkt en meer bepaald over wat er daar gebeurd is tijdens de wereldoorlogen. Hij zoekt simpelweg op ‘oorlogen’ in de opname van Vinkt en hij stuit daarbij op een interessant ooggetuigenverslag over het bloedbad in Vinkt (Deinze) tijdens de Tweede Wereldoorlog in 1940:

Project Stemmen uit het Verleden. Figuur 3. Vier miliciens tijdens hun legerdienst in 1945 (collectie Huis van Alijn)

Figuur 3. Vier miliciens tijdens hun legerdienst in 1945 (collectie Huis van Alijn)

Spreker 1: je hebt wel al gehoord over de baldadigheden die er gebeurd zijn in veertig?
Interviewer: ja.
Spreker 1: ewaar van de Duitsers? Er zijn dus drieëntachtig burgerlijke slachtoffers. ewaar mensen die dus gefusilleerd zijn uh zonder reden ewaar het ene was in groepen en het andere waren uh afzonderlijke gevallen ewaar dat was genoeg dat er bijvoorbeeld gelijk of dat het gebeurd is een Duitser die voor het hekken van een boerenhof gesneuveld was of doodgeschoten lag ewaar dat ze daar de mensen uit de kelders kwamen halen ewaar ze dreven u heel eenvoudig op in een bende. dan waren we afzonderlijk en u doodschieten dat was gelijk wij een vlieg dooddoen. ewaar dat heeft zo geduurd uh de dinsdag dus dat het leger zich overgegeven had. de capitulatie dat we zeggen. die waren met een vijftienhonderd mensen gevangen op een … hetgeen dat we in Vinkt zeggen een weide. dus ik moet het er niet bijzeggen misschien dat dat een weide is ewaar. uh awel dat was om uh zes uur ‘s mor… uh ’s ochtends ewaar we zaten zo met vijftienhonderd mensen op ewaar ze hebben daar eerst de schepen voor ons ogen doodgeschoten. die mens moest eerst zijn put zelf maken ewaar en die deed dat niet meer wetende wat dat hij deed. daarachter hebben ze een vader doodgeschoten met zijn twee zonen en dan nog een vluchteling… een jongen van Lier… dat was een heel uh simpel geval ewaar die jongen die kwam van Poeke… ongelukkig langs die fameuze Poekestraat waar dat we daar allemaal op die weide zaten ewaar de mannen moesten afzonderlijk zitten de vrouwen afzonderlijk de kinderen afzonderlijk en de mannen zaten daar op een rij… reeksen van uh… acht tot tien op hun knieën in het gras … ze halen daar een stuk of twintig dertig uit ze moesten een put maken ze kregen zo van die kleine schopjes die de soldaten aanhebben. ze moesten daar zo een grote put van maken ewaar ja we dachten… ze gaan ons doodschieten en ze gaan ons er ook insmijten. ze hebben daar die vijf mensen voor onze ogen gefusilleerd ewaar we moesten daar goed naar kijken dat was het lot die ons te wachten stond zeiden ze. rond ten drieën van de namiddag hield dat op.

De verhalen van Benjamin, Marie, Veronique en Ruth illustreren de rijkdom van de collectie. De collectie Stemmen uit het Verleden bevat een waardevolle schat aan informatie voor verschillende erfgoedactoren. Zowel de geïnteresseerde Vlaming en de heemkundige kringen, als de musea, de erfgoedcellen en de kenniscentra vinden aan de hand van de gestandaardiseerde trefwoorden en de uitgebreide zoekmogelijkheden zeker heel wat parels van fragmenten terug, die uiteraard met een kritische blik bekeken moeten worden.

Aan de slag als vrijwilliger?

Heb je interesse om de taalkundige transcripties inhoudelijk na te kijken of heb je interesse om mee te werken aan de thematische annotatie? Neem dan contact op met Lien Hellebaut (gcnd@ugent.be).

Meer weten?