Werking

Histories gelooft in open, heldere en transparante communicatie. Daarom delen we onze jaarlijkse werkingsverslagen graag met jou. Heb je vragen of suggesties? Aarzel dan niet om ons te contacteren via info@historiesvzw.be.

2021 \ Waar een wil is, is een weg

In het derde werkingsjaar van Histories waren telewerk, de anderhalvemeterregel en mondmaskers nog steeds een realiteit, al konden die restricties onze zin voor initiatief niet drukken. ‘Onder voorbehoud van…’ werd een standaarduitdrukking, (om-)schakelen een basishouding maar we bleven onvermoeibaar plannen maken om erfgoedvrijwilligers te bereiken en te ondersteunen.

We experimenteerden voort met digitale formats en content zoals een online meet&greet met het Rijksarchief en onze kotcafé’s en probeerden om vrijwilligers actief en toekomstbestendig te maken, bijvoorbeeld met succesvolle crowdfundingcampagnes via sociale media en vormingen online vergaderen. Want als onderzoek naar de impact van corona op de cultuursector iets aantoonde, dan was het wel dat diversiteit, (digitale) innovatie maar ook samenwerking sleutels zijn voor de toekomst.

Zo zagen we het voorbije jaar heel wat mooie partnerschappen en synergie in het veld ontstaan. Met musea, erfgoedcellen en kleine collectiebeheerders startten we een lerend netwerk rond collectiebeleid. Met burgerwetenschappelijke projecten en het nieuwe CoDE-x-initiatief sloegen we bruggen tussen universiteiten, archieven en vrijwilligers. Na begeleidingen met verschillende partners werden de Gentse feesten en de Pelgrimstafel erkend als immaterieel cultureel erfgoed. Met medewerking van stakeholders zoals archeologen, detectoristen en IOED’s schreven we een visienota over metaaldetectie in Vlaanderen.

Ontmoeten en uitwisselen kwam in vele dimensies. De lancering van het vernieuwde Familiegeschiedenis.be was noodgedwongen een online event terwijl internationale plaatsbezoeken in het kader van het Europees project Inclusive Museums net tussen de verscherpte maatregelen in vielen. De nieuwe leden van onze uitgebreide algemene vergadering kenden elkaar enkel als postzegels op een scherm maar op de conferentie MerovingerDNA in Koksijde zagen vrijwilligers, archeologen en academici met een covidsafe-ticket elkaar wel in levenden lijve.

Erfgoedvrijwilligers en verenigingen hadden in 2021 gelijkaardige ervaringen met uitgestelde heemdagen en congressen of corso’s, stoeten of schuttersfeesten die niet mochten plaatsvinden. Maar ook zij toonden aan dat er met enige creativiteit wel een manier te vinden was om erfgoed tot bij de gemeenschap te brengen. Inspirerende voorbeelden zoals de Reuskens van Borgerhout kregen net als verhalen van inclusieve verenigingen een bijzondere plek op onze website. En zo waren we op een of andere manier altijd samen, steeds verbonden, nooit alleen.

2020 \ De digitale sprong vooruit

2020, het tweede werkingsjaar van Histories, moest een bijzonder jaar worden. In het voorjaar zouden we ons beleidsplan herwerken en in het najaar onze nieuwe visie presenteren op het Festival: een netwerk- en ontmoetingsmoment voor erfgoedvrijwilligers. We hadden een datum, een mooie locatie, grootse plannen, … en toen begon de lockdown. Bij elkaar komen en samen erfgoedpraktijken beleven was plots verboden. Het leven viel stil en daarmee ook de anders zo dynamische werking van erfgoedverenigingen.

Bij Histories was dat niet anders. Die eerste weken moesten we ons Festival afgelasten, begeleidingen ter plaatse opschorten en enkele vormingen uitstellen. Maar het duurde niet lang voor we ook de kansen zagen: om andere dingen of de dingen anders te gaan doen. We gingen omdenken en nog meer inzetten op digitalisering om in contact te blijven met vrijwilligers en onze erfgoedverenigingen te blijven ondersteunen. Al snel vonden we voor het gros van onze activiteiten een volwaardig online alternatief. De geplande participatieve acties in het kader van ons nieuwe beleidsplan werden medio mei afgetrapt met een webinar 2.0 en gevolgd door tien online consultatiecirkels met mensen uit alle hoeken van het land. Want beperkingen qua tijd en verplaatsingen vielen weg.

Sindsdien is Histories blijven inzetten op een groeiend digitaal aanbod, vaak met een stijgend aantal deelnemers en gebruikers. We ‘digitaliseerden’ lezingen, begeleidingen en overleg, we plaatsten alle jaargangen van Tijd-Schrift online, we investeerden in diverse digitale platformen, kochten materiaal voor het maken van filmpjes en podcasts, we riepen op om de coronapandemie te documenteren en we promootten volop de burgerwetenschappelijke projecten zoals MamaMito. Allemaal om ervoor te zorgen dat erfgoedvrijwilligers ook van thuis uit actief konden blijven.

Tegelijkertijd werkten we aan de visibiliteit en weerbaarheid van onze gemeenschappen. Zo detecteerden we hun noden via een coronabevraging, hielden we iedereen up tot date via een coronapagina met tips en tricks, experimenteerden we met kotcafés als virtuele ontmoetingsplekken en zetten we de verschillende gemeenschappen in de kijker via een reeks getuigenissen op onze vernieuwde website.

Minder zichtbaar was het vele werk achter de schermen. Want na de opmaak van het beleidsplan in het voorjaar, werkte de ploeg tijdens de zomermaanden hard aan de herziening van de meerjarenbegroting en in het najaar aan een actieplan en de voorbereiding van een verhuis in 2021. En als organisatie in transitie stuurden we onze processen voortdurend bij en integreerden we nieuwe procedures en instrumenten: om efficiënter te werken en meer impact te genereren. Want corona of geen corona: ook in dit uitzonderlijke jaar blijft Histories ten dienste van de erfgoedvrijwilliger staan!

2019 \ Een jaar van transitie

Begin 2019 fusioneerden Heemkunde Vlaanderen vzw, LECA vzw en de gesubsidieerde werking van Familiekunde Vlaanderen vzw tot Histories: de nieuwe dienstverlenende organisatie voor erfgoedvrijwilligers. De niet-gesubsidieerde werking van Familiekunde Vlaanderen bleef voortbestaan als privaat initiatief.

Dat maakte van 2019 een jaar van de transitie, met veel werk achter de schermen. Niettemin is de dienstverlening aan de gemeenschappen steeds gecontinueerd: we beantwoordden 698 inhoudelijke schriftelijke vragen, organiseerden verspreid over heel Vlaanderen 28 vormingssessies voor 530 deelnemers en lezingen voor ruim 2.600 geïnteresseerden, deden 25 coachingstrajecten (17 begeleidingstrajecten, 4 grootschalige thematische trajecten, 1 proeftuin, en 3 nazorgtrajecten), legden 11 plaatsbezoeken af en vertolkten in diverse gremia de stem van erfgoedvrijwilligers.

Tegelijkertijd werd de werking beetje bij beetje op maat van een meer geïntegreerde werking geschoeid. Een mooi voorbeeld is de integrale aanpak van het schutterserfgoed wat resulteerde in een erkenning als immaterieel erfgoed én in een nieuwe waarderingsmethodiek. Daarnaast startten ook verschillende nieuwe initiatieven op die mikken op de brede vrijwilligersgemeenschap, zoals het nieuwe digitale methodologische tijdschrift Histories Magazine.

Histories was ook actieve trekker of constructieve partner in diverse projecten waarbij we samenwerkten met tientallen partners, zowel uit de cultureel-erfgoedsector en de academische wereld, als daarbuiten. Daarbij trekken we steeds vaker de kaart van burgerwetenschap (of citizen science) en crowdsourcing waarbij (potentiële) vrijwilligers actief bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek, zoals met Getuigenissen of het genealogische project MamaMito. Met proeftuinen zoals Buurten met Erfgoed proberen we dan weer een nieuw publiek warm te maken voor erfgoed.

Kortom: Histories borgt de goede praktijken en expertise van de drie erflaters maar slaat ook nieuwe wegen in.