Tijd-Schrift

Tijd-Schrift. Erfgoedpraktijk in Vlaanderen heeft de ambitie om de specifieke meerwaarde van erfgoed als inhoudelijke discipline en sociale praktijk in het hedendaagse erfgoedveld te versterken. Bovendien wil Histories met dit tijdschrift bruggen bouwen tussen academische historici, heemkundigen en andere lokale erfgoedwerkers. Tijd-Schrift koppelt wetenschappelijke kwaliteit aan een heldere en begrijpelijke schrijfstijl en aan een uitgesproken praktische en concrete invalshoek. De bijdragen zijn altijd gebaseerd op een lokale of concrete casus, waarbij de auteurs ook het nodige bronnenmateriaal aanbrengen als methodologisch werkmiddel.

Tijd-Schrift wordt sinds 2019 verder uitgegeven door Histories. Het wetenschappelijk tijdschrift verschijnt drie keer per jaar, telkens onder de vorm van een themanummer en is peer-reviewed.

In Tijd-Schrift kunnen zowel professionele als amateurhistorici hun onderzoek op een wetenschappelijk verantwoorde manier voorstellen. Momenteel staat er nog een themanummer gepland rond 'Wonen'. Bent u geïnteresseerd om zelf een artikel hierover te publiceren in Tijd-Schrift? Bezorg ons dan zo snel mogelijk uw suggestie met een korte abstract via redactie@tijd-schrift.be.

ISSN-nummer: 2034-6263

Een abonnement nemen?
Tijd-Schrift verschijnt driemaal per jaar. Een jaarabonnement kost 25 euro. Een los nummer kost 10 euro (+ 4,75 euro verzendingskosten).
Bestellingen kunnen doorgegeven worden via info@tijd-schrift.be of op 015/80.06.30.

Rekeningnummer Histories:
IBAN: BE95 7370 4813 2958
BIC: KREDBEBB

Vorige themanummers:

  • Bekijk onderaan alle themanummers.
  • Van edities 2011 tot 2014 kan je ook online beschikbare artikels in pdf raadplegen via de links onderaan. Veel leesplezier!

Kinderen (2021-2)

  • Machteld Venken, Kinderen
  • Paul Degraeve, De schoolkolonie. Een haast vergeten opvang voor verzwakte en door oorlog of ziekte bedreigde kinderen
  • Christian Vreugde en Jean Houssiau, De school in openlucht. Schooluitstappen in de Brusselse scholen tussen 1877 en het interbellum 
  • Elisabeth Gybels en Nathalie Curinckx, Efgoedklassen en burgerschap

Ziekte (2021-1)

  • Sofie Vanhoutte, Tomas Bradt en Jenny Vandenbulcke, Beziect ende besmet metten lazers. Lepra en leporzerieën in het middeleeuwse graafschap Vlaanderen: nieuwe onderzoeksperspectieven door opgravingen in Ieper
  • Sam De Schutter, Ziektekiemen, lichaamsverzorging en schoonheid in de twintigste eeuw
  • Joline Van Assche en Joris Vandendriessche, Medische tijdschriften in de negentiende eeuw. Een casestudie over anesthesie in België 
  • Vitaly Volkov, Een bedrijfstak tussen ambacht en industrie. Innovatie, technologie en kennis in de Belgische vensterglasnijverheid 1830-1914
  • Rob Troubleyn, De Spaanse griep doorspoelen met een Mexicaans biertje

Bedrijvigheid (2020-3)

  • Ellen Debackere, Wouter Broeckaert en Bart Henssen, Waarden moeten leven. De rol en overdracht van waarden in langlevende familiebedrijven
  • Jo Spyckerelle, Luc Spyckerelle en Jelena Dobbels, Kerkewerk. De wervenheid van familie en bedrijf bij bouwfirma Verstraete
  • Johan Poukens, Bezige boerinnen. Vrouwenwerk en gezinsinkomen op kleine landbouwbedrijven in Westelijk Brabant (1750-1850)
  • Patrick Naaktgeboren, De verspreiding van kennis en techniek. Het samenspel tussen octrooien, geheimhouding en vennootschappen in vroegmodern Antwerpen 
  • Vitaly Volkov, Een bedrijfstak tussen ambacht en industrie. Innovatie, technologie en kennis in de Belgische vensterglasnijverheid 1830-1914
  • Robin Debo, Baekeland achterna. Kunststofbedrijven in Vlaanderen tijdens de pioniersjaren, 1920-1960

Erfgoed in het klein (2020-2)

  • Brigitte Dekeyzer, De wereld in het klein. Gent-Brugse getijdenboeken uit de late vijftiende en vroege zestiende eeuw als rariteitenkabinet avant-la-lettre
  • Maxime Poulain en Wim De Clercq, Kasteel in scherven. De sociale rol van aardewerk in vijftiende- tot achttiende-eeuws Middelburg-in-Vlaanderen
  • Maarten Larmuseau, Het kleinste archiefdocument als historische vaderschapstest. De combinatie DNA en stambomen verraden de frequentie koekoekskinderen over de eeuwen heen
  • Kim Descheemaeker, Het familieleven in beeld. Fotoalbums als blik op het verleden (circa 1860-1940)
  • Hans Geybels, Ex voto’s. Beloftes in beeld gebracht

Nacht (2020-1)

  • Gerrit Verhoeven, Onder de wol. Slapen en sluimeren in het achttiende-eeuwse Antwerpen
  • Wout Saelens, De materiële cultuur van de nacht. Huishoudelijke verlichting in de achttiende eeuw
  • Véronique Lambert, By nachte in danssynghe en vergaederynghe. Beschuldigd van hekserij: de heksenprocessen van Laarne (1607-1608) en het verschil tussen leven en dood
  • Jacqueline Van Leeuwen, ‘Toen zag ik het licht.’ De nacht in middeleeuwse heiligenlevens
  • Dirk Lueb, ‘Het is weer donker maen’. Smokkel en de nacht in de Kempen tijdens de Franse tijd

Kleur (2019-3)

  • Natalia Ortega Saez, Zwarter dan zwart? Historische recepten, ingrediënten en verfprocedures gebruikt bij het zwartverven van textiel in de Zuidelijke Nederlanden, circa 1500-1850
  • Truusje Goedings, De werking van zwart en wit. Kleur in Goedaerts Metamorphosis Naturalis
  • Anaïs Huyghe, Honestly! I’m wearing white! Over witte kledij en mode
  • Tom Verschaffel, Een roze kleedje en een blauw pak. Kleur als gendercode
  • Luc Peiren, De rode vlag doorheen de geschiedenis. De kleur rood

Achter slot en grendel (2019-2)

  • John Arblaster, Achter gevangenisslot en kloostergrendel. Margaretha Porete en haar Spiegel der eenvoudige zielen
  • Hannelore Franck, Schuld en boete. De stedelijke gevangenis in de middeleeuwen
  • Nele Reyniers en Pieter Verstraete, De akoestische geschiedenis van de zorg voor kinderen met een mentale beperking 1887-1920
  • Sarah Van Ruyskensvelde en Laura Nys, Het observatierapport als historisch object. Wetenschappelijke observatie in de Belgische Rijksopvoedingsinstellingen, 1912-1945
  • Kobe en Christiaan Van Herwegen, Alcatraz in het spoor van Houdini. Hoe de massamedia van een vaudeville artiest een superheld kon maken
  • Tine Van Osselaer, De waarachtige verhalen van een Belgische avonturierster. Een ‘semi-heilige’ met een gevangenisverleden

Ambachten en vakmanschap (2019-1)

  • Matthijs Degraeve, Vakmanschap in tijden van massaproductie. De Brusselse bouwnijverheid in de negentiende en twintigste eeuw
  • Liesbeth Langouche, Joost Caen en Bert De Munck, De status van vensterglas. Studie van de glazeniersrekeningen van het achttiende-eeuwse hôtel d’Ursel te Brussel
  • Harald Deceulaer, De Brusselse korsettenmaker Antoine Rousseau en zijn conflict met het kleermakersambacht in de late achttiende eeuw. Een verhaal met politieke connecties en archieftips
  • Annelies Blancke, Een veelzijdig weefsel. Het succes en de neergang van de fluweelnijverheid in Zuid-West-Vlaanderen in de twintigste eeuw
  • Elisa Bonduel, De opkomst van de luxe- en confectienijverheid in Brugge. Migranten op de laatmiddeleeuwse arbeidsmarkt
  • Hilde Langeraert en Marie Kympers, Drukkerijerfgoed in objecten, hoofden en handen

Criminaliteit (2018-3)

  • Gert Gielis, Talder swaerste crime. De repressie van ketterij in de zestiende-eeuwse Nederlanden
  • Laurent Inghelbrecht, De zestiende-eeuwse metamorfose van de berijders. De hervorming van de vroegmoderne ‘politie’ in het Brugse Vrije
  • Margo De Koster, Prostitutie en politie in Antwerpen, eind negentiende-begin twintigste eeuw
  • Marc Sprangers, Landlopers gezocht… en gevonden! Digitalisering persoonsgegevens van landlopers en bedelaars van 1891 tot 1914
  • Dominiek Dendooven, Gevaarlijke gasten? Chinese arbeiders en het onveiligheidsgevoel in de Westhoek na de Eerste Wereldoorlog
  • Jan Julia Zurné, Crimineel, maar niet strafbaar. Het parket van Brussel en geweld tegen collaborateurs rondom de bevrijding
  • Laura Nys, Historici, privacy en ethiek. Het anonimiseren van privacygevoelige informatie in historisch onderzoek

Genot (2018-2)

  • Jonas Roelens, Geestelijk genot. Clerici en sodomie in de vroegmoderne Zuidelijke Nederlanden
  • Annelies Tollet, Conflictueus genot en botsende beelden. Hoe de biercultuur in Vlaams-Brabant vorm kreeg in de periode 1880-1940
  • Johan Poukens, Belast genot. De tabaksimpost van de Staten van Brabant als verklikker van tabaksverbruik in het verleden (1694-1794)
  • Kristof Smeyers, Goddelijk. Perspectieven voor de studie van religieuze extase in negentiende-eeuws Vlaanderen

Kies voor Erfgoed! (2018-1)

Limburg

  • Katelijne Beerten, De glascollectie van de waterburcht Pietersheim. Een breekbaar en ongekend verhaal
  • Anne Milkers, Limburg in klank en beeld. Een schat aan naoorlogse tijdsdocumenten op pellicule
  • Rombout Nijssen, Kadasterarchieven in het Rijksarchief te Hasselt

Oost-Vlaanderen

  • Karen Vander Sype, Museum Mietje Stroel. Uniek volksmuseum over mythisch carnavalsbeeldje
  • Kim Descheemaeker, Lokaal verkiezingsmateriaal in heemkundig onderzoek. Liberale verkiezingspropaganda inhet Liberaal Archief/Liberas
  • An Vandenberghe, Kloosterdagboeken. De genealiteit van het alledaagse
  • François De Geest, Een thuis voor een vergeten beeldhouwer. De Aloïs De Beule-collectie in Museum Zeels Erfgoed
  • Yana-Frauke Vandendriessche, Ne détruisez jamais un document. De collectie Vliegende Bladen van de Boekentoren
  • Huib Billiet Adriaansen, Havana in de folterkamer van het Gravensteen te Gent
  • Martijn Vandenbroucke, Lidmaatschap van de burgermaatschappij. Een breed spectrum aan historische bronnen

West-Vlaanderen

  • Joline Depaepe, Collectie Verdronken Weide Ieper in het Regionaal Erfgoeddepot Potyze

Antwerpen

  • Bart Willems, Bronnen over zeelui van de koopvaardij. Uit de collectie van het Rijksarchief Antwerpen-Beveren (negentiende en twintigste eeuw)
  • Mario Baeck, Kiezen is verliezen? De Pozzo-collectie, een internationale referentieverzameling voor de Belgische keramische wandtegelproductie 1880-1940
  • Erna Van Looveren, Vrome verzameldrift. Een meeslepende pater op erfgoedmissie. De collectie gedrukte devotionalia in de bibliotheek van het Ruusbroecgenootschap
  • Daniël Ermens, Marc Demolder en Tom Deneire, Bouwen aan het geheugen van een universiteit. Academisch en wetenschappelijk erfgoed aan de Universiteit Antwerpen
  • Maite De Beukeleer, Het Fonds Saint Jean-François Régis. Een uniek maar weinig bekend genealogisch archieffonds
  • Sabine Lenk, De Robert Vrielynck collectie. Een ‘imaginair museum rond het bewegend beeld’

Vlaams-Brabant

  • Bram Vannieuwenhuyze, Oud papier? Twee steekkaartencollecties over laatmiddeleeuwse en vroegmoderne Brusselaars
  • Godfried Kwanten, De collecties van KADOC-KU Leuven. Een schatkamer voor de lokale geschiedenis
  • Marij Preneel, De Mouvement de la Population et de l’Etat Civil (1841-1976). Een schatkamer voor historische demografie in België
  • Karel Van Nieuwenhuyse en Denise Bentrovato, Naoorlogse leerboeken geschiedenis als toegang tot de heersende populaire historische cultuur in scholen? Casus van het Belgisch-Congolese koloniale verleden

Onderwijs (2017-3)

  • Eddy Put, Studiebeurzen in de vroegmoderne tijd: cliëntelisme versus levenskansen
  • Matthias Meirlaen, Burgers vormen. Onderwijs en politiek in de Zuidelijke Nederlanden tijdens de omwentelingen van de late achttiende eeuw
  • Thomas Verbruggen, Thuisonderwijs voor de kinderen van de elite. Buitenlandse gouvernantes in Brussel en omstreken rond de eeuwwisseling
  • Pieter Verstraete en Marisa De Picker, Tussen droom en daad: De heropvoeding van de Belgische verminkte soldaten van de Groote Oorlog, 1914-1921
  • Tine Patteeuw, De kunstopleiding Art et Artisanat in het Mater Dei Instituut in Banneux
  • Sarah Van Ruyskensvelde, Een nieuwe tijd, een oude orde? Verleden, heden en toekomst in de verhandelingen van retoricaleerlingen van het Xaveriuscollege in Borgerhout, 1940-1944
  • Karel Van Nieuwenhuyse en Denise Bentrovato, Naoorlogse leerboeken geschiedenis als toegang tot de heersende populaire historische cultuur in scholen? Casus van het Belgisch-Congolese koloniale verleden

Geheimzinnigheid (2017-2)

  • Johan Verberckmoes, De geheime uitstapjes van de Spaanse Habsburgvorsten
  • Emilie Pieters, Als de Rooie Haan aan’t kraaien gaat. Brandbrieven in het hertogdom Brabant tussen 1725 en 1785
  • Elwin Hofman,  Vermanen, vergeven en verzwijgen. Het mysterie van de biecht in de achttiende- en negentiende-eeuwse Zuidelijke Nederlanden
  • Jeffrey Tyssens, De kieren van de tempelpoort. Negentiende-eeuwse vrijmetselaarsloges tussen geheim, divulgatie en angst

Zorg en Erfgoed (2017-1)

  • Hannelore Franck, In mei memoriam. Religieuze en caritatieve stichtingen bij de laatmiddeleeuwse parochiale armendissen
  • Nick Van den Broeck, Armenzorg op het platteland. Het voorbeeld van Dessel in de tweede helft van de achttiende eeuw
  • Thijs Lambrecht en Anne Winter, De vele gezichten van zorg. Armoede en armenzorg op het platteland in het graafschap Vlaanderen tijdens de achttiende eeuw
  • Marc Constandt, Vakantiekolonies aan zee tussen 1885 en 1960. Voorgoed verdwenen zorginstellingen
  • Ria Christens, Het leven verteld. Vrijwilligers combineren ouderen- en erfgoedzorg in een levensverhalenproject
  • Ludo Vandamme, Zorg voor papieren erfgoed. Visie en praktijk inzake behoud en beheer in erfgoedbibliotheken

Voeding (2016-3)

  • Heidi Deneweth, Voeding
  • Anton Ervynck, Etensresten uit een beerput. Archeologisch onderzoek van vroegere voedingspatronen
  • Sofie Onghena, ‘Beaucoup de fruits’. Over de plaats en de rol van fruit in het adellijke maaltijdenpatroon (circa 1860-1914)
  • Sarah Luyten, Yves Segers en Greet Draye, Hemels zoet. Culinaire adviezen en desserts op het Vlaamse platteland (1900-1940)
  • Peter Scholliers, Kinderen en hun voeding in Brusselse ziekenhuizen in de negentiende eeuw
  • Anneke Geyzen, Een stukje van elk. Kaas en vererfgoeding in België tussen 1945 en 2000

Rampen (2016-2)

  • Nele Provoost, Schokkend en fascinerend. Rampen in het verleden
  • Bram Vannieuwenhuyze, Brussel in vuur en vlam. Feiten, preventie, bestrijding en verwerking van historische stadsbranden
  • Alexander Soetaert, Stedelijke overstromingen en overheidsinterventie. De casus van het vroegmoderne Namen
  • Filip Van Roosbroeck, Discussie, statistiek en standaardformulieren. De veepest in de Oostenrijkse Nederlanden en haar bronnen (1769-1785)
  • Manuel Sintubin, Historische seismologie. Op zoek naar aardbevingen

Rituelen (2016-1)

  • Jan De Meester, Rituelen
  • Anne-Laure Van Bruaene, Vorstelijk onthaald. Blijde Intredes in de Zuidelijke Nederlanden tussen 1400 en 1800
  • Kristien Suenens, Violatae Caritatis Reparatio. Negentiende-eeuwse sacramentsdevotie als wegbereider voor autonomie en ondernemerschap van vrouwelijke religieuzen
  • Veerle Vanden Daelen, Sporen van en naar joodse rituelen. Een verkenning van diverse aspecten van het joods religieus leven in België
  • Josephine Hoegaerts, Het Te Deum in de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Rituele articulaties van politiek conflict
  • Fien Danniau, De verjaardagen van de UGent. Oud en (ver)nieuw(d) academisch rituelen voor een veranderende universitaire gemeenschap
  • Liesbet Depauw, Van rozen voor Rita tot ‘Eco Joe’. Reflecties over onderzoek naar hedendaagse religieuze volkscultuur

Op het lijf geschreven: lichaam en erfgoed (2015-3)

  • Tine Van Osselaer, Op het lijf geschreven: lichaam en erfgoed
  • Frederik Van den Abeele, ‘Ende Subitelijck was sij genesen!’ Het miraculeuze lichaam: bron van samenwerking en competitie in het zeventiende-eeuwse bisdom Antwerpen
  • Veronique Deblon, Verzamelde lichamen. De betekenis van anatomie in de negentiende eeuw
  • Marijke De Sadeleer, ‘Druk uw handen op mijn zieke ledematen’. Een lichamelijke benadering van het magnetisme in het negentiende-eeuwse België
  • Bregt Brosens, Sport in beweging. Wisselende visies op sport en lichaam
  • Staf Vos, Verleiding of verheffing? Betekenisgeving aan dansende lichamen tot 1940

Licht (2015-2)

  • Tijl Vereenooghe, Licht
  • Heidi Deneweth, Licht zonder zicht. Burenovereenkomsten rond lichtinval en privacy in vroegmodern Brugge
  • Luc Devriese, Opkomst en verspreiding van gas- en elektrisch licht. Gent als verlichte en belichte stad (1823-2001)
  • Ruth Hommelen en Thomas Stroobants, Virtueel lichtbaken. Het verlichtingsontwerp van de Citroën-toonzaal in Brussel
  • Jimmy Koppen, Het licht scheen in de duisternis. Lichtsymboliek en erfgoed van de vrijmetselarij
  • Stefan Weckx en Janna Lefevere, De Molse lichtstoeten. Een verhaal van traditie, vooruitgang en licht

Erf! (2015-1)

  • Roel Daenen, De wondere wereld van het erven
  • Pieter De Reu, ‘Dus meer baete dan schuld.’ Historische vermogensverhoudingen en de sociale last van erfrecht en erfbelasting
  • Kim Overlaet en Inneke Baatsen, Zilveren lepels in het zestiende-eeuwse Mechelen. Luxueus eetgerei, of betekenisvolle gedinckenisse?
  • Julie De Groot en Isis Sturtewagen, De kinderen van Roegier Gheeraerts. Goederen en familierelaties binnen een Brugs brouwersgezin, anno 1585
  • Marc Van den Cloot, De mens als archiefbron. DNA-onderzoek voor genealogie, archeologie en lokale geschiedenis

Erfgoed en bomen (2014-2)

Grenzeloos (2014-1)

Oud geld, nieuw verhaal (2013-1)

Van kaart naar landschap (2012-3)

Erfgoed en migratie (2012-2)