Project Stemmen uit het Verleden. Figuur 3. Vier miliciens tijdens hun legerdienst in 1945 (collectie Huis van Alijn)

Stemmen uit het Verleden: de zoektocht van Benjamin over zijn geboortedorp Vinkt tijdens de wereldoorlogen

Benjamin wil meer te weten komen over zijn geboortedorp Vinkt en meer bepaald over wat er daar gebeurd is tijdens de wereldoorlogen. Hij zoekt simpelweg op ‘oorlogen’ in de opname van Vinkt en hij stuit daarbij op een interessant ooggetuigenverslag over het bloedbad in Vinkt (Deinze) tijdens de Tweede Wereldoorlog in 1940:

Spreker 1: je hebt wel al gehoord over de baldadigheden die er gebeurd zijn in veertig?

Project Stemmen uit het Verleden. Figuur 3. Vier miliciens tijdens hun legerdienst in 1945 (collectie Huis van Alijn)

Figuur 3. Vier miliciens tijdens hun legerdienst in 1945 (collectie Huis van Alijn)

Interviewer: ja.
Spreker 1: ewaar van de Duitsers? Er zijn dus drieëntachtig burgerlijke slachtoffers. ewaar mensen die dus gefusilleerd zijn uh zonder reden ewaar het ene was in groepen en het andere waren uh afzonderlijke gevallen ewaar dat was genoeg dat er bijvoorbeeld gelijk of dat het gebeurd is een Duitser die voor het hekken van een boerenhof gesneuveld was of doodgeschoten lag ewaar dat ze daar de mensen uit de kelders kwamen halen ewaar ze dreven u heel eenvoudig op in een bende. dan waren we afzonderlijk en u doodschieten dat was gelijk wij een vlieg dooddoen. ewaar dat heeft zo geduurd uh de dinsdag dus dat het leger zich overgegeven had. de capitulatie dat we zeggen. die waren met een vijftienhonderd mensen gevangen op een … hetgeen dat we in Vinkt zeggen een weide. dus ik moet het er niet bijzeggen misschien dat dat een weide is ewaar. uh awel dat was om uh zes uur ’s mor… uh ’s ochtends ewaar we zaten zo met vijftienhonderd mensen op ewaar ze hebben daar eerst de schepen voor ons ogen doodgeschoten. die mens moest eerst zijn put zelf maken ewaar en die deed dat niet meer wetende wat dat hij deed. daarachter hebben ze een vader doodgeschoten met zijn twee zonen en dan nog een vluchteling… een jongen van Lier… dat was een heel uh simpel geval ewaar die jongen die kwam van Poeke… ongelukkig langs die fameuze Poekestraat waar dat we daar allemaal op die weide zaten ewaar de mannen moesten afzonderlijk zitten de vrouwen afzonderlijk de kinderen afzonderlijk en de mannen zaten daar op een rij… reeksen van uh… acht tot tien op hun knieën in het gras … ze halen daar een stuk of twintig dertig uit ze moesten een put maken ze kregen zo van die kleine schopjes die de soldaten aanhebben. ze moesten daar zo een grote put van maken ewaar ja we dachten… ze gaan ons doodschieten en ze gaan ons er ook insmijten. ze hebben daar die vijf mensen voor onze ogen gefusilleerd ewaar we moesten daar goed naar kijken dat was het lot die ons te wachten stond zeiden ze. rond ten drieën van de namiddag hield dat op.

De verhalen van Benjamin, Marie, Veronique en Ruth illustreren de rijkdom van de collectie. De collectie Stemmen uit het Verleden bevat een waardevolle schat aan informatie voor verschillende erfgoedactoren. Zowel de geïnteresseerde Vlaming en de heemkundige kringen, als de musea, de erfgoedcellen en de kenniscentra vinden aan de hand van de gestandaardiseerde trefwoorden en de uitgebreide zoekmogelijkheden zeker heel wat parels van fragmenten terug, die uiteraard met een kritische blik bekeken moeten worden.

Aan de slag als vrijwilliger?

Heb je interesse om de taalkundige transcripties inhoudelijk na te kijken of heb je interesse om mee te werken aan de thematische annotatie? Neem dan contact op met Lien Hellebaut (gcnd@ugent.be).

Meer weten?

Stemmen uit het Verleden: de zoektocht van Veronique over de traditionele klederdracht in Zeeland

Hoe kan je de inhoud van de collectie Stemmen uit het Verleden nu precies doorzoeken? Om dat uit te leggen volgen we vier schattenjagers (Benjamin, Marie, Veronique en Ruth) op zoek naar waardevolle informatie over vroeger. Hieronder kan je de zoektocht van Veronique volgen.

Veronique doet onderzoek naar de traditionele klederdracht in Zeeland. Ze zoekt op ‘kleding’ en filtert op de Zeeuwse opnames.  Zo vindt ze bijvoorbeeld een interessant fragment uit Axel, waarin het gaat over de Zeeuwse rouwkleding en waarin de kleuren van de Zeeuwse klederdracht tot leven komen:

Spreker 2: en dan hadden ze ook nog een bepaalde dracht wanneer er iemand uh dood was in de familie he.

Interviewer: ja?

Spreker 2: dat kon je zien aan de strik vanachter aan hun muts en in de week hadden ze een klein wit strikje hier eraan en ’s zondags een grote strik aan hun muts vanachter. dus dat was het verschil. iemand die in de zware rouw was die had zwarte doeken.

Spreker 2: ja.

Spreker 3: zwarte.

Spreker 1: en in de lichte rouw … die had blauwe doeken.

Spreker 2: ja.

Spreker 3: dat was het rouwen.

Spreker 1: met blauwe bloemen op of het een of het ander. maar iemand die niets…

Interviewer: ja ja ja.

Spreker 3: dat het voor een neef of zo hé was dat hé.

Spreker 1: een lichte rouw hé. maar anders dan was het uh…

Spreker 1: nogal veel rood … en bruin … ja.

Spreker 3: ja ja gekleurd hé.

Spreker 1: prachtig het was prachtig ik vond het een prachtige dracht.

Spreker 3: ik ook. ik was er altijd gek van.

De verhalen van Benjamin, Marie, Veronique en Ruth illustreren de rijkdom van de collectie. De collectie Stemmen uit het Verleden bevat een waardevolle schat aan informatie voor verschillende erfgoedactoren. Zowel de geïnteresseerde Vlaming en de heemkundige kringen, als de musea, de erfgoedcellen en de kenniscentra vinden aan de hand van de gestandaardiseerde trefwoorden en de uitgebreide zoekmogelijkheden zeker heel wat parels van fragmenten terug, die uiteraard met een kritische blik bekeken moeten worden.

Aan de slag als vrijwilliger?

Heb je interesse om de taalkundige transcripties inhoudelijk na te kijken of heb je interesse om mee te werken aan de thematische annotatie? Neem dan contact op met Lien Hellebaut (gcnd@ugent.be).

Meer weten?

Project Stemmen uit het Verleden. Figuur 5. Visser (collectie Nationaal Visserijmuseum Oostduinkerke)

Stemmen uit het Verleden: de zoektocht van Ruth over het bijgeloof van de vissers

Hoe kan je de inhoud van de collectie Stemmen uit het Verleden nu precies doorzoeken? Om dat uit te leggen volgen we vier schattenjagers (Benjamin, Marie, Veronique en Ruth) op zoek naar waardevolle informatie over vroeger. Hieronder kan je de zoektocht van Ruth volgen.

Ruth maakt voor het visserijmuseum een nieuwe tentoonstelling over het bijgeloof van de vissers.

Project Stemmen uit het Verleden. Figuur 5. Visser (collectie Nationaal Visserijmuseum Oostduinkerke)

Figuur 5. Visser (collectie Nationaal Visserijmuseum Oostduinkerke)

Ze combineert twee zoektermen: ‘visser’ en ‘bijgeloof’ en vindt meteen wat ze zoekt: een interessant fragment over de bijgelovige vissers uit Heist en hun (on)geloof in de zeeduivel:

Spreker 1: de waterduivel. ik heb nooit de waterduivel niet meer gekend maar mijn vader heeft daar veel van verteld. de waterduivel dat was meestal een ezel die uitgebroken was uit de wei… me een ketting aan zijn nek die rond het huis liep natuurlijk… en hij liep op de kasseien… keien want uh… veel kasseien kun je nu niet mee horen. en omdat het ook stekedonker was… als hij een keer tegen een staak of tegen uh… iets sloeg hé… de waterduivel had heel Heist rondgegaan hé. en het ging weer een ramp zijn en het moest juist per toeval dan zijn… als er ergens een wijfje dood was of een vent… de waterduivel had daar gepasseerd en het is weer gebeurd hé. Zie je… dat waren zo allemaal van die dramatische dingen hé. spoken.

De verhalen van Benjamin, Marie, Veronique en Ruth illustreren de rijkdom van de collectie. De collectie Stemmen uit het Verleden bevat een waardevolle schat aan informatie voor verschillende erfgoedactoren. Zowel de geïnteresseerde Vlaming en de heemkundige kringen, als de musea, de erfgoedcellen en de kenniscentra vinden aan de hand van de gestandaardiseerde trefwoorden en de uitgebreide zoekmogelijkheden zeker heel wat parels van fragmenten terug, die uiteraard met een kritische blik bekeken moeten worden.

Aan de slag als vrijwilliger?

Heb je interesse om de taalkundige transcripties inhoudelijk na te kijken of heb je interesse om mee te werken aan de thematische annotatie? Neem dan contact op met Lien Hellebaut (gcnd@ugent.be).

Meer weten?

Stemmen uit het Verleden: de zoektocht van Marie over het beroep van haar grootvader

Hoe kan je de inhoud van de collectie Stemmen uit het Verleden nu precies doorzoeken? Om dat uit te leggen volgen we vier schattenjagers (Benjamin, Marie, Veronique en Ruth) op zoek naar waardevolle informatie over vroeger. Hieronder kan je de zoektocht van Marie volgen.

Raoul Ortega via Unsplash.com

Marie wil meer te weten komen over het beroep van haar grootvader, die klompenmaker was. Ze hoorde hem vroeger vaak vertellen over de toon, maar ze kan zich niet meer herinneren wat dat precies was. Een hulpmiddel om op zoek te gaan naar heel specifieke informatie is om rechtstreeks op een woord te zoeken in de transcriptie zelf. Marie kan op die manier ook zoeken op specifieke vaktermen die in de transcriptie voorkomen zoals bijvoorbeeld op toon, een woord dat in de transcriptie van Sinaai een paar keer voorkomt:

Spreker 1: maar daar was er nog een speciaal soort… houten schoenen… dat ze hier op zijn Sinaais ook met met een eigen naam noemen. een toon.

Interviewer: toon.

Spreker 1: een toon. als je aan de kleine jongens in de tijd vroeg wat is het verschil tussen een houten schoen en een toon ze zouden gezegd hebben het leer. dat versta je nu ook niet waar? een houten schoen die wordt gewoon gemaakt met een muil tot hier. en als je die aandoet moet je er daar… in het midden leer over slaan. om die… aan je…

Interviewer: ik heb er ook nog gedragen.

Spreker 1: op de wreef van je voet daar. ah ik ook. en een toon… daar kwam de muil tot hier. dan moest je geen leer dragen. die werd dus hoger… gemaakt hé en die werd… in kleuren geschilderd. dat waren gewoonlijk twee kleuren en als de… toon af was waren er drie kleuren. ze schilderden twee kleuren. en daar staken ze van weerskanten drie punaises op van verschillende kleuren. een derde kleur dus. en die werd… die werden veel verkocht.

De verhalen van Benjamin, Marie, Veronique en Ruth illustreren de rijkdom van de collectie. De collectie Stemmen uit het Verleden bevat een waardevolle schat aan informatie voor verschillende erfgoedactoren. Zowel de geïnteresseerde Vlaming en de heemkundige kringen, als de musea, de erfgoedcellen en de kenniscentra vinden aan de hand van de gestandaardiseerde trefwoorden en de uitgebreide zoekmogelijkheden zeker heel wat parels van fragmenten terug, die uiteraard met een kritische blik bekeken moeten worden.

Aan de slag als vrijwilliger?

Heb je interesse om de taalkundige transcripties inhoudelijk na te kijken of heb je interesse om mee te werken aan de thematische annotatie? Neem dan contact op met Lien Hellebaut (gcnd@ugent.be).

Meer weten?

Introductiefilmpje: Wat is immaterieel erfgoed?

Wat?

Wat is immaterieel erfgoed? Waar komt het vandaan? Welke plek krijgt het in het Vlaamse erfgoedveld, naast roerend en onroerend erfgoed?

Histories zet in op de zorg voor immaterieel erfgoed en de ondersteuning van gemeenschappen die dat erfgoed levend houden. Maar hoe doen we dat nu precies?

Een antwoord op al die vragen krijg je in onderstaand introductiefilmpje.

We maken je wegwijs in de wondere wereld van immaterieel erfgoed.

Na het bekijken van het filmpje:

  • Weet je wat immaterieel erfgoed in Vlaanderen is
  • Ken je het ondersteuningsaanbod van Histories voor erfgoedvrijwilligers hierrond

Spreker

Frea Vancraeynest, stafmedewerker immaterieel erfgoed

Doelgroep

Erfgoedvrijwilligers en iedereen die interesse heeft in immaterieel erfgoed

Organisatie

Histories

Meer informatie?

Contacteer Frea Vancraeynest op frea.vancraeynest@historiesvzw.be of op 015 80 06 35.

Vrijwilliger in de kijker – Jean-Claude Pougin

27 februari tot en met 7 maart is het de Week van de Vrijwilliger. Hoog tijd om een aantal vrijwilligers achter de schermen van Histories in beeld te brengen en ze luidkeels te bedanken. Maak kennis met: Jean-Claude Pougin!

Kun je jezelf kort even voorstellen?  

Hallo, ik ben Jean-Claude Pougin, ik ben 61 jaar en ik werk en woon in Landen. Ik ben getrouwd en heb twee volwassen kinderen. Mijn grote passie is het opzoeken en detecteren van de geschiedenis.

Wat doe je als vrijwilliger bij de MEDEA databank?

Ik gebruik MEDEA om mijn vondsten te delen met archeologen die het kunnen gebruiken voor onderzoek.

Wanneer en waarom ben je gestart als vrijwilliger voor de MEDEA databank?

Ik heb sinds een jaar een erkenning als metaaldetectorist van het agentschap Onroerend Erfgoed. Ik meld sinds het begin van mijn zoektochten al mijn vondsten bij het agentschap zowel als ze toe te voegen aan de MEDEA-databank.

Van waar je interesse in erfgoedpraktijken zoals metaaldetectie?

Ik vind het boeiend om samen met de rest van de archeologie- en metaaldetectiewereld verloren objecten uit het verleden op te sporen, te ontdekken en een nieuw leven en verhaal in te blazen voor de toekomst en voor onze kinderen.

Hoe is het om vrijwilliger te zijn in tijden van corona?  

Voor mij veroorzaakt dit geen problemen, ik ga alleen op pad en ben het liefst in de natuur. De dieren houden me wel gezelschap. Toen er een tijdje geleden werd aangekondigd dat we niet mochten gaan zoeken ben ik gewoon thuis gebleven.

Welke ervaringen/anekdotes zullen je bijblijven aan dit vrijwilligerswerk?

Ik vind alle dagen dat ik ga zoeken uitzonderlijk, elke dag dat ik op zoektocht ga heeft zijn eigen verhaal. Ooit ben ik een kleine kudde reeën tegengekomen op enkele tientallen meters afstand van me. Dergelijke wonderlijke momenten blijven me wel bij.

Welke vondst in de MEDEA databank intrigeert je het meest?

Alle vondsten zijn waardevol. Ze hebben namelijk allemaal een verhaal te vertellen. Waar sommige vondsten op het eerste zicht mogelijk weinig informatie bevatten, kan dit voor een ander net een goudmijn zijn aan kennis voor een specifiek onderzoek.

Ook zin om te zoeken? Meer info nodig? Mail naar info@vondsten.be of lees op MEDEA over verantwoorde metaaldetectie.

Vrijwilliger in de kijker – Yvette Kemel

27 februari tot en met 7 maart is het de Week van de Vrijwilliger. Hoog tijd om een aantal vrijwilligers achter de schermen van Histories in beeld te brengen en ze luidkeels te bedanken. Maak kennis met: Yvette Kemel!

Kun je jezelf kort even voorstellen?  

Ik ben Yvette Kemel, 67 jaar. Sinds 1993 ben ik vrijwillig medewerkster bij vzw Levend Archief voor een project rond de huizengeschiedenis van Brugge. Sinds 1996 is de focus opgeschoven naar de huizengeschiedenis in de Brugse rand met focus op de deelgemeente Sint-Kruis. Ik werk nog steeds aan het invoeren van de Sestendelen (oud kadaster) van de stad voor het project Brugge voor Kaart en Huis” en help bij het ontsluiten van foto’s en prenten voor het project “Kijk op Brugge”. Sinds 1997 ben ik bovendien meewerkend lid bij vzw Brugs Ommeland in de werkgroep Heemkunde Sint-Kruis. Ik ben vervolgens in 2001 in het bestuur gestapt en van 2002 tot 2020 kwamen de taken secretaris en web- en documentatiebeheerder van de vereniging erbij.  

Wanneeren waaromben je gestart als vrijwilliger voor deartikelendatabank?  

Als documentatiebeheerder hield ik de tijdschriftencollectie van de vereniging bij. De grote collectie bevatte een schat aan informatie die weinig gebruikt werd. Daarom heb ik samen met mijn man een database in Acces gemaakt waar we de tijdschriften zijn gaan invoeren. We begonnen met het Brugs Ommeland, maar na een oproep had ik al vlug een drietal vrijwilligers die meewerkten aan het invoeren van andere tijdschriften. Later besloten we om andere heemkundige verenigingen te motiveren om zelf hun tijdschriften in te voeren. Ikzelf zou de coördinatie op mij nemen om alles in één databank te plaatsen en Bart Blomme van Heemkunde West-Vlaanderen zou ervoor zorgen dat het online kwam. Een volgende stap was een samenwerking met de provincie West-Vlaanderen, gevolgd door de samenwerking met Heemkunde Vlaanderen wat uiteindelijk een samenwerking werd met Histories. 

Wat doe je als vrijwilliger voor deartikelendatabank?  

Ik hou zelf de invoer van een 14-tal tijdschriften bij en onderhoud de correspondentie met de meewerkende heemkundige verenigingen. Op het einde van het jaar voeg ik de inbreng van heemkundige verenigingen bij de grote databank en zorg ervoor de het bij Bart Blomme komt voor een update. Elk jaar eind januari stuur ik de nieuw ingevoerde artikelen naar Histories, zodat zij ze in hun databank kunnen opnemen.  

Van waar je interesse inerfgoedpraktijken zoals cultuur van alledag, genealogie, lokaal erfgoed en metaaldetectie?  

Ik had als kind al een fascinatie voor geschiedenis. Met de tijd groeide de belangstelling voor het dagelijkse leven van onze voorouders. Wat aten ze? Hoe werd voedsel bereid? Hoe waren ze gekleed? En zo voort. 

Hoe is het om vrijwilliger te zijn in tijden van corona?  

Ik ben al een tijdje met pensioen, als vrijwilliger kun je bezig zijn en in contact staan met mensen die dezelfde passie delen. Tijdens corona verliep het contact minder via fysieke ontmoetingen maar eerder via Facebook. 

Welke ervaringen/anekdotes zullen je bijblijven aan dit vrijwilligerswerk?  

Vooral het contact met mensen. Ik heb in de loop der jaren honderden mensen leren kennen via tentoonstellingen, voordrachten, heemdagen, het op toer gaan om de databank te promoten in de beginfase enz. Ook in het documentatiecentrum kwamen regelmatig mensen over de vloer met vragen of om iets op te zoeken. Ik heb zeer leuke herinneringen aan de donderdagnamiddagen met de vrijwilligers van de heemkring. We kwamen samen om te werken, maar er was ook tijd om koffie te drinken en leuke verhalen te vertellen. Vaak had één van ons een eigen baksel mee. Het experimenteren met oude recepten voor een voordracht of tentoonstelling vond ik leerrijke en leuke ervaringen. 

Welk artikel in deartikelendatabank intrigeertje het meest?  

Het is moeilijk om er eentje uit te pikken, de databank bevat intussen 88.650 verschillende titels. Toch hebben artikels over het dagelijks leven, Brugge en haar deelgemeenten mijn voorkeur. 

 

Vrijwilliger in de kijker – Danny Casier

27 februari tot en met 7 maart is het de Week van de Vrijwilliger. Hoog tijd om een aantal vrijwilligers achter de schermen van Histories in beeld te brengen en ze luidkeels te bedanken. Maak kennis met: Danny Casier!

Kun je jezelf kort even voorstellen?  

Mijn naam is Danny Casier, ik ben 58 jaar. Beroepsmatig ben ik IT-er/programmeur. In 2005 ben ik gestart met genealogie. Ik ben toen lid, later medewerker geworden van verschillende heemkundige kringen en Familiekunde Vlaanderen. Ik geef cursussen en workshops stamboomonderzoek voor beginners en gevorderden. Ik heb ook een online toepassing geschreven om Franse republikeinse datums om te zetten. Zelf doe ik onderzoek naar de familie Velle.

Wanneeren waaromben je gestart als vrijwilliger voor MamaMito?  

Sinds maart 2020 ben ik als vrijwilliger begonnen, omdat ze bij Histories overstelpt werden met inschrijvingen voor het MamaMito project konden ze best wat hulp gebruiken. Bij het opzoeken kom je tal van hindernissen tegen en met de ervaring die ik in sommige streken heb, was het leuk om bijvoorbeeld beginners te helpen bij (streekgebonden) hindernissen. Ik vond het bovendien fijn om het team bij te staan met kennis en inzichten en nieuwe mensen te leren kennen. 

Wat deed je als vrijwilliger bij MamaMito?  

Ik gaf advies en assisteerde bij het beantwoorden van vragen van deelnemers via email, tijdens webinars of op de Facebookpagina van Familiekunde Vlaanderen. Ook hielp ik bij het opzoeken of afwerken van voormoederlijnen van deelnemers.  

Van waar je interesse ingenealogie?  

Geen idee, ik voelde al langer een drang om aan genealogie te beginnen. We hadden elk jaar een kleine familiebijeenkomst van de familie Velle, maar die is op een gegeven moment weggevallen na het overlijden van mijn groottante. Nadat mijn laatste grootoom gestorven is ben ik ermee begonnen.   

Hoe was het om vrijwilliger te zijn in tijden van corona?  

Ik vond het een leuk alternatief nu dat ik gesloten documentatiecentra en archieven door corona moet missen.  

Welke ervaringen/anekdotes zullen je bijblijven aan dit vrijwilligerswerk?  

Ik heb ervaring opgedaan in opzoekwerk in andere streken. Bovendien kreeg ik veel waardering van het MamaMito Team. Ik vond het bijvoorbeeld erg gezellig om Dr. Maarten Larmuseau [nvdr: medewerker van Histories en verbonden als prof aan de KU Leuven], bij de sampling te ontmoeten. Iets wat we na corona zeker zullen overdoen! 

Heb je je eigen stamboom onderzocht? Zo ja, heb je intrigerende verwantschappen ontdekt?  

Familiekunde is niet alleen het zoeken van data en verwantschappen. Zij die als doel hebben een verwantschap te vinden met adel of een bekend persoon uit de geschiedenis, zullen meestal teleurgesteld worden. Onze voorouders, hun verwanten en aanverwanten zijn onze geschiedenis. Ze hebben niet alleen de gebeurtenissen ondergaan, maar maakten ook deel uit van de gemeenschap die onze geschiedenis vormde. Door de geschiedenis van de plaats waar de personen woonden te bestuderen, kunnen we zaken vinden die we nooit zouden vinden aan de hand van de reguliere akten. Op deze manier kunnen we de geschiedenis van onze familie samenstellen en opschrijven voor het nageslacht. Door de archieven krijgen sommigen hier en daar een gezicht of vinden we sporen van hen, iets tastbaars. Dat kan van alles zijn: een grafsteen, een kunstwerk, een brief, een foto… Soms zijn er familieverhalen of -geheimen waarvan je het ware verhaal kan achterhalen. Zelf heb ik feiten over mijn voorouders en aanverwanten kunnen achterhalen, veelal bij toeval. Allemaal kippenvelmomenten die je nooit vergeet. 

 

Vrijwilliger in de kijker – Geertje Cools

27 februari tot en met 7 maart is het de Week van de Vrijwilliger. Hoog tijd om een aantal vrijwilligers achter de schermen van Histories in beeld te brengen en ze luidkeels te bedanken. Maak kennis met: Geertje Cools!

Kun je jezelf kort even voorstellen?   

Mijn naam is Geertje Cools, ik ben historica en werk als freelance gids en educatief medewerker voor diverse musea en organisaties.  

Wanneeren waaromben je gestart als vrijwilliger voor Histories? 

Zo’n tien jaar geleden startte ik als vrijwilliger bij Heemkunde Vlaanderen. Ik ben dus vrijwilliger bij Histories sinds de fusie. Ik ben eigenlijk gestart vanuit een betaald project (nvdr: bij Chiro Vlaanderen nav 75 Chiro), maar ik wou het thema niet loslaten. Ik ben dus vrijwilliger bij Histories vanuit de interesse voor het thema, namelijk het erfgoed van jeugdbewegingen in Vlaanderen.  

Wat doe je als vrijwilliger bij Histories?  

Ik ben lid van de algemene vergadering en van de werkgroep Jeugdbewegingen en Erfgoed. Dit jaar engageer ik me ook als trekker om een traject voor te bereiden om Vlaamse jeugdbewegingen een plek te geven op de Inventaris Vlaanderen van het Immaterieel Cultureel Erfgoed 

Van waar je interesse injeugdbewegingserfgoed?  

Jeugdbewegingserfgoed combineert mijn passie voor geschiedenis en mijn geloof in de kracht van jeugdbewegingen. Daarnaast houd ik van tradities en rituelen die kleur geven aan ons leven en mensen samenbrengen.   

Hoe is het om vrijwilliger te zijn in tijden van corona?  

Vreselijk, want mijn vrijwilligersengagement speelt zich normaal gezien niet thuis af. Een belangrijk aspect aan vrijwilligerswerk, of toch mijn reden om me vrijwillig voor iets in te zetten, is het ontmoeten van mensen  

Welke ervaringen/anekdotes zullen je bijblijven aan dit vrijwilligerswerk?  

Op de bijeenkomsten van de werkgroep Jeugdbewegingen en Erfgoed komen jubileumvieringen van lokale groepen aan bod. Dit heeft mij mede gemotiveerd om me als oud-leidster in te zetten bij de viering van twee recente jubilea van Chiro Arika uit Herk-de-Stad, mijn lokale groep in de jaren 1980-90, waarbij ook de geschiedenis en het erfgoed een plek kregen.  

 Ik heb bij het opvolgen en opzetten van lokale erfgoedprojecten ervaren dat het belangrijk is om meerdere generaties bij een erfgoedproject te betrekken. Elke groep of generatie heeft zijn eigen specifieke kennis en expertise. Zo beschikken de oudere generaties bijvoorbeeld over heel wat informatie zoals namen, adressen, herinneringen, gegevens, foto’s, en de jongere generaties kunnen bijvoorbeeld uitvoerende taken op zich nemen.  

Verder leerde ik dankzij dit vrijwilligerswerk andere jeugdbewegingen met fijne mensen kennen. 

Welke jeugdbewegingstraditie intrigeertje het meest? 

Is het beleven van vriendschap een traditie? En het welkom heten van en samen spelen met iedereen? Tradities zijn creatieve manieren om met de wereld en het (samen)leven om te gaan. Ja dus! 

 

In 2015 vierden we een jubileum van mijn lokale Chirogroep (Chiro Arika Herk-de- Stad). Fotograaf: Hans van der Linden

Uitstap in de tijd voor Open Kamp Opsinjoor – Zomer 2019.

Zie hier een filmpje over deze activiteit waaraan Geertje heeft meegewerkt.

Annuleringsvoorwaarden

Histories vzw zet in op laagdrempelige activiteiten. Dit vertaalt zich in lage inschrijvingsgelden. Het opzetten van dit aanbod vergt echter heel wat inspanningen van vrijwilligers en beroepskrachten. Laattijdige betalingen en annuleringen van deelnames blijven niet zonder gevolg: ze brengen onze voorbereidingen in de war of het initiatief zelf in gevaar.

Daarom is elke inschrijving bij Histories vzw onderhevig aan de volgende annuleringsvoorwaarden:

  • Als u na inschrijving toch niet wenst deel te nemen dient u Histories vzw hier zo snel mogelijk van op de hoogte te brengen.
  • Annuleren is mogelijk tot 3 dagen op voorhand voor een activiteit op locatie, en tot 24 uur op voorhand voor een digitale activiteit, tenzij er bij het inschrijvingsformulier andere annuleringsvoorwaarden zijn vermeld.
  • Annulering gebeurt steeds schriftelijk via inschrijvingen@historiesvzw.be
  • Bij laattijdige annulering wordt het inschrijvingsgeld alsnog in rekening gebracht, om de administratieve en logistieke kosten van Histories vzw te dekken.
  • Histories vzw behoudt zich het recht voor om een geplande activiteit te annuleren of uit te stellen. Reeds betaalde inschrijvingsgelden worden dan integraal teruggestort.

Leonardusprocessie en Quirinusprocessie erkend als immaterieel erfgoed

Quirinusprocessie

Recent besliste Jan Jambon, Vlaams minister van Cultuur, om de Leonardusprocessie en de Quirinusprocessie te voegen aan de Vlaamse Inventaris van het Immaterieel Cultureel Erfgoed. Die geeft een overzicht van niet-tastbaar erfgoed: gewoontes en gebruiken, kennis en praktijken in Vlaanderen die ‘geborgen’ worden. Bekijk hier de volledige Inventaris.

Achter dit immaterieel erfgoed staan de erfgoedgemeenschappen. Naast het uitvoeren van de traditie zelf, engageren deze mensen zich voor een duurzame erfgoedzorg. Ze ondernemen actie om ervoor te zorgen dat het erfgoed aan volgende generaties kan worden doorgegeven. Bij het uitwerken van hun erfgoedzorgtraject kunnen ze een beroep doen op Histories. Ook voor advies en begeleiding op maat bij het schrijven van hun erkenningsdossier konden ze op Histories rekenen. We zijn bijzonder blij en trots dat we dit traject met hen mochten doorlopen.

Quirinusprocessie in Loenhout

Op de Tweede zondag van mei vindt ieder jaar de Quirinusprocessie of ‘De Loenhoutse Mei’ plaats in Loenhout. De processie bestaat uit een stoet die door het dorp trekt en langs de kapel van Onze Lieve Vrouw en de kapel van de Heilige Quirinus passeert. De processie leeft erg onder de Loenhoutenaren en het hele dorp is erbij betrokken. Niet alleen wordt de traditie gesteund door lokale verenigingen, de lokale horeca en handelaars, maar ook de jeugd wordt via school en jeugdbewegingen betrokken.

Leonardusprocessie

Leonardusprocessie in Sint-Lenaarts

Op pinkstermaandag, aan het einde van de pinksterkermis vindt in Sint-Lenaarts de Leonardusprocessie plaats. Deze traditie bestaat al sinds 1495 en bestaat uit zo’n 500 mensen die eeuwenoude vaandels en beelden ronddragen. Het hele dorp is betrokken bij de organisatie waardoor de processie zorgt voor een sterk gevoel van verbondenheid. Ook de lokale scholen werken mee aan de stoet, waardoor kinderen al op jonge leeftijd in contact komen met hun immaterieel erfgoed.

 

 

Strandbloemen en borgingspraktijken

Daarnaast voegde de minister ook het verkopen van strandbloemen op het strand toe aan de Inventaris en werden acht nieuwe borgingspraktijken op het Register van Inspirerende Voorbeelden geplaatst. Welke dat zijn ontdek je hier.

Zelf plannen met immaterieel erfgoed?

Histories is trekker van UNESCO-domein 3 en ondersteunt gemeenschappen die werken rond feesten, rituelen en sociale praktijken. Contacteer Frea voor advies en begeleiding op maat via frea.vancraeynest@historiesvzw.be

Vacature: 2 beroepsinlevingsstages begeleiding erfgoedvrijwilligers

Klopt jouw hart ook voor erfgoedvrijwilligers?

Histories is dé dienstverlenende erfgoedorganisatie voor erfgoedvrijwilligers. Wij ondersteunen heemkundigen, genealogen, traditiedragers, metaaldetectoristen en andere mensen en organisaties die vanuit passie zorgdragen voor cultureel erfgoed.

Ondersteun je graag de mensen die bovenstaande erfgoedpraktijken en –activiteiten levend willen houden? Wil je mee nadenken over hoe erfgoedvrijwilligers en hun verenigingen actief kunnen blijven in coronatijden? Of hoe zij nieuwe vrijwilligers kunnen inschakelen en een meer inclusieve en duurzame werking kunnen uitbouwen? Heb je daarnaast ook een vlotte pen en een overvloed aan empathie en social skills? Dan is deze betaalde beroepsinlevingsstage misschien iets voor jou!

Gedurende een half jaar word je betrokken bij de dienstverlening en ondersteuning van erfgoedvrijwilligers en gemeenschappen. Je ontwikkelt acties op maat, je zet mee in op het actualiseren van inhoudelijke databanken, je schrijft ondersteunende webteksten, je begeleidt gemeenschappen in zorgtrajecten, je verzamelt getuigenissen rond good practices voor de website van een internationaal project enzovoort. Je draait ook mee in de algemene werking en je maakt kennis met de andere initiatieven van Histories.

Zo leer je bij ons al doende vaardigheden en competenties die jouw kans op een job in de cultureel-erfgoedsector versterken.

Wat heb je ons te bieden?

  • Je beschikt over een masterdiploma of EVC.
  • Je hebt interesse in cultureel erfgoed en/of immaterieel erfgoed en de mensen achter dit erfgoed, je kan overweg met mensen en kan sociale situaties goed inschatten.
  • Rollen als begeleider en bemiddelaar zijn op je lijf geschreven en je hebt een luisterend oor.
  • Je beschikt over goede communicatieve en redactionele vaardigheden, correcte spelling en grammatica is essentieel. Je hebt een uitstekende kennis van het Nederlands en een goede kennis van het Engels.
  • Je kan zelfstandig werken maar ook in team.
  • Je werkt resultaatgericht en nauwgezet. Ook zit het in je DNA om problemen aan te pakken wanneer ze zich stellen.
  • Je hebt zin voor initiatief en een hands-on aanpak. Daarnaast neem je ook vlot verantwoordelijkheid op en ben je een goede planner.
  • Flexibiliteit (o.a. occasioneel avondwerk) is part of the job binnen een dienstverlenende organisatie, dit schrikt je niet af.
  • Je kan overweg met kantoorsoftware zoals oa. tekstverwerkers maar durft experimenteren met andere digitale toepassingen. Basiskennis i.v.m. videobewerking om filmpjes te maken is een pluspunt (maar geen vereiste).

Wat biedt Histories?

  • Je werkt mee aan de uitbouw van een nieuwe organisatie die een centrale positie inneemt in de cultureel-erfgoedsector in Vlaanderen. Je krijgt de kans om op korte termijn veel ervaring op te doen en al doende te leren hoe de Vlaamse erfgoedwereld in elkaar zit en mee te werken aan een internationaal project.
  • Je komt terecht in een ervaren team dat de waarden participatieve en inclusieve organisatie met een ervaren team belangrijk vindt. Er is een professioneel kader dat inzet op jouw begeleiding en ontwikkeling.
  • Je werkt in het kader van coronapreventie hoogstwaarschijnlijk een groot deel van de tijd van thuis uit maar houdt via dagelijkse check-ins en tools zoals slack en sharepoint nauw contact met de stagebegeleider en andere collega’s. Daarnaast zal er ook gewerkt worden in het kantoor van Gent en Mechelen (in mindere mate) of op verplaatsing, afhankelijk van de invulling van de stage.
  • We bieden (maximaal) 6 maanden een overeenkomst aan voor een voltijdse beroepsinlevingsstage (37u30/week). De financiële vergoeding bedraagt 812,86 euro per maand aangevuld met een sociaal abonnement voor woon-werkverkeer.
  • Je krijgt een gevarieerd takenpakket dat je de kans biedt om een sterkere positie op de arbeidsmarkt te verwerven. Je kan je competenties ontwikkelen, een breed netwerk uitbouwen en concrete ervaring op doen.

Takenpakketten

Takkenpakket 1: immaterieel erfgoed

Ondersteuning van immaterieel erfgoedgemeenschappen

Histories is binnen de cultureel-erfgoedsector de trekker voor acties binnen het zogenaamde domein 3 van UNESCO. Specifiek begeleiden en ondersteunen we iedereen die werkt rond feesten, rituelen en sociale praktijken. Vaak helpen we die gemeenschappen om hun traditie, feest of sociale praktijk te laten erkennen als immaterieel cultureel erfgoed (ICE) in Vlaanderen. Recent gebeurde dit nog voor de Gentse Floraliën. Hier gaat een zorgtraject aan vooraf dat volledig op maat wordt uitgewerkt samen met de gemeenschap in kwestie. Momenteel lopen er trajecten rond onder andere de reuzencultuur, kermis, historisch schutterswezen en de Gentse Feesten. Voor jou zijn er ondersteunende taken weggelegd zoals het uitschrijven van verslagen, voorbereiden van werkgroepvergaderingen en uitwerken van het aanvraagdossier. Ook het zelfstandig begeleiden van gemeenschappen en beantwoorden van vragen kan tot de taken behoren. Zo leer je o.a. omgaan met diverse gemeenschappen en hun erfgoednoden en leer je methodieken van nabij kennen om die gemeenschappen weerbaarder te maken en een erfgoedzorgtraject op maat uit te werken.

ICE-databanken

Daarnaast zijn er ook een aantal ICE-databanken, zoals de reuzendatabank, feestendatabank en rituelendatabank, die door Histories beheerd worden. Deze databanken zullen, na actualisering, geïntegreerd worden in de nieuwe digitale aanwezigheid van Histories. Het is aan jou om de redactie en inhoudelijke correctie van een aantal fiches in de databanken op te nemen en participatief informatie van de immaterieel erfgoed-gemeenschappen te verzamelen.

Takkenpakket 2: vrijwilligerswerking

Ondersteuning van erfgoedgemeenschappen i.v.m. hun vrijwilligerswerking

Histories zet de vele duizenden erfgoedvrijwilligers in Vlaanderen en Brussel centraal in haar werking (zie ons beleidsplan). Histories ondersteunt die erfgoedvrijwilligers niet alleen inzake de erfgoedpraktijken, maar ook over hoe ze hun eigen vrijwilligerswerking en -vereniging kunnen (inclusief en participatief) uitbouwen. Het gaat hier over begeleidings- en vormingstrajecten, ondersteunende artikels, nieuwsberichten, … Voor jou zijn er ondersteunende taken weggelegd zoals het interviewen van good practices, het maken van filmpjes over good practices en methodieken, het uitschrijven van verslagen, het voorbereiden van begeleidingsvergaderingen, en het uitschrijven van veelgestelde vragen (webteksten). Ook het begeleiden van gemeenschappen en beantwoorden van vragen kan tot de taken behoren. Zo leer je o.a. omgaan met diverse gemeenschappen en hun noden inzake vrijwilligerswerking en leer je methodieken van nabij kennen om die gemeenschappen te versterken alsook participatiever en diverser te maken in deze speciale coronatijden.

Inclusive museums

Inclusive museums is een Europees Erasmus+ project met als doel om best practices uit te wisselen rond diversiteit, inclusie en vrijwilligerswerking in de erfgoedsector. Histories is als Vlaamse trekker verantwoordelijk voor de website www.inclusivemuseums.eu en de organisatie van een plaatsbezoek van collega’s uit Polen, Finland, Spanje en Nederland. Help mee het bezoek van onze partners aan Vlaanderen voor te bereiden door o.a. interviews af te nemen met good practices.

Interesse?

We zoeken 2 stagiairs voor bovenstaande takenpakketten. Stuur ten laatste op 15 november 2020 je cv en motivatiebrief per e-mail naar vacature@historiesvzw.be met een duidelijke vermelding van ‘kandidatuur BIS begeleiding’. Het is erg belangrijk dat je in deze brief duidelijk maakt wat jouw specifieke verwachtingen zijn van de stage, welke vaardigheden je wil inzetten en hoe deze stage past in jouw loopbaanontwikkeling. Geef ook aan welke van de twee takenpakketten je het liefste zou opnemen en waarom.

Op basis van deze motivatie en het curriculum vitae, wordt een eerste selectie gemaakt. Geselecteerde kandidaten worden uitgenodigd voor een digitaal gesprek op 24 november 2020.

In de week voorafgaand aan het gesprek maken ze ook een thuisopdracht die moet ingediend worden vóór 20 november 2020. Indien je nog vragen hebt over deze vacature kan je contact opnemen met  info@historiesvzw.be.

Vacature: beroepsinlevingsstage zakelijk medewerker

Altijd al eens mee in de cockpit willen zitten van een (erfgoed)organisatie?

Histories is dé dienstverlenende erfgoedorganisatie voor erfgoedvrijwilligers. Wij ondersteunen heemkundigen, genealogen, traditiedragers, metaaldetectoristen en andere mensen en organisaties die vanuit passie zorg dragen voor cultureel erfgoed.

Histories is ook een jonge organisatie in volle ontwikkeling. Daarom zijn we op zoek naar een frisse zakelijke blik en managementondersteuning bij enkele projecten die onze interne werking en dienstverlening aan vrijwilligers zullen verbeteren. Zo zal Histories in het voorjaar een nieuw onderkomen krijgen waarvoor je de verhuis mag regelen, je gaat mee je schouders zetten bij de ontwikkeling van een nieuw CRM-systeem en zorgt voor de uitbouw van een personeelswiki met procedures en handleidingen waarop elke collega kan terugvallen.

Ben je iemand die goed kan organiseren en structureren? Ben je hands-on en hou je ervan om alles mooi in een duidelijke planning of handleiding te gieten? Streef jij mee naar het uitbouwen van een stevig kader waarop je collega’s kunnen terugvallen? Zit je graag mee in de cockpit van een bloeiende organisatie en heb je altijd al eens willen proeven van de taken van een coördinator binnen een veilige omgeving? Dan is een betaalde stage van zes maanden bij Histories wellicht iets voor jou.

Gedurende een half jaar leer je bij ons vaardigheden en competenties die jouw kans op een job in de non-profitsector versterken. Je werkt samen met collega’s binnen een begeleid kader, leert al doende en bouwt enorm veel praktische ervaring op.

Takenpakket

  • Je werkt actief samen met de coördinator, de zakelijk medewerker en de administratieve krachten aan de zakelijke en administratieve uitbouw van de organisatie.
  • Je ondersteunt de zakelijke lead en de coördinator in allerlei beleidsmatige, personeelsgerelateerde en administratieve vraagstukken.
  • Je organiseert mee de logistieke en administratieve verhuis van de organisatie.
  • Je bouwt mee aan de ontwikkeling van een nieuw CRM-systeem.
  • Je schrijft gestructureerde handleidingen en procedures voor intern gebruik.
  • Je wordt betrokken bij de aanwervingen van nieuwe medewerkers, de boekhouding, budgetopvolging, loonverwerking en de opmaak van actieplan en jaarverslag.
  • Je stoffeert en structureert de personeelswiki.
  • Je proeft van de vele initiatieven van Histories en ondersteunt collega’s her en der waar mogelijk.

Wat heb je ons te bieden?

  • Je bent bij voorkeur in het bezit van een diploma (Cultuur-, event-, project-)management of hebt aantoonbare relevante ervaring.
  • Je bent een krak in organiseren, analyseren en structureren.
  • Je hebt interesse in HR, financiën en goed bestuur.
  • Je werkt nauwkeurig en planmatig. Je bent sterk in projectmanagement.
  • Je bent analytisch van geest: je kan complexe materie snel verwerken en hoofd- en bijzaken van elkaar scheiden.
  • Je bent hands-on en hebt zin voor initiatief, bent resultaatgericht en pakt problemen aan.
  • Je beschikt over goede sociale en communicatieve vaardigheden, kan situaties goed inschatten en werkt participatief oplossingen uit.
  • Je toont zelfstandigheid in je werk, maar bent eveneens in staat om in team te werken.
  • Je hebt een goede computervaardigheid en kan goed overweg met kantoorsoftware zoals o.a. Word en Excel.

Wat biedt Histories?

  • Je werkt mee aan de uitbouw van een nieuwe organisatie die een centrale positie inneemt in de cultureel-erfgoedsector in Vlaanderen.
  • Je komt terecht in een ervaren team dat de waarden participatie en inclusie belangrijk vindt. Er is een professioneel kader dat inzet op jouw begeleiding en ontwikkeling.
  • Je werkt in het kader van coronapreventie waarschijnlijk een groot deel van de tijd van thuis uit maar houdt via dagelijkse check-ins en tools zoals Slack en SharePoint nauw contact met de stagebegeleider en andere collega’s. Daarnaast zal er soms ook gewerkt worden in het kantoor van Mechelen en Gent of op verplaatsing afhankelijk van de invulling van de stage.
  • We bieden (maximaal) 6 maanden een overeenkomst aan voor een voltijdse beroepsinlevingsstage (37u30/week). De financiële vergoeding bedraagt 812,86 euro per maand aangevuld met een sociaal abonnement voor woon-werkverkeer.
  • Je krijgt de kans om een sterkere positie op de arbeidsmarkt te verwerven door je competenties te ontwikkelen, een breed netwerk uit te bouwen en concrete ervaring op te doen.
    Interesse?

Stuur ten laatste op 22 november 2020 je cv en motivatiebrief per e-mail naar vacature@historiesvzw.be met een duidelijke vermelding van ‘kandidatuur BIS zakelijke werking’. Het is erg belangrijk dat je in deze brief duidelijk maakt wat jouw specifieke verwachtingen zijn van de stage, welke vaardigheden je wil inzetten en hoe deze stage past in jouw loopbaanontwikkeling. Op basis van deze motivatie en het curriculum vitae, wordt een eerste selectie gemaakt. Geselecteerde kandidaten worden uitgenodigd voor een digitaal gesprek op 1 december 2020. In de week voorafgaand aan het gesprek maken ze ook een thuisopdracht die moet ingediend worden vóór 29 november 2020. Indien je nog vragen hebt over deze vacature kan je contact opnemen met info@historiesvzw.be. Meer informatie over Histories kan je vinden op www.historiesvzw.be.

Corona

Histories is er voor alle erfgoedvrijwilligers en verenigingen! 

Histories is er om de erfgoedvrijwilligers en verenigingen te ondersteunen, zeker nu het moeilijk gaat in deze coronatijden. Mede dankzij de massale reactie op de bevraging van OCE kregen we een betere kijk op de uitdagingen waar ze voor staan en de vragen die ze hebben. We kunnen niet op alle uitdagingen en vragen een antwoord bieden, maar we zetten de noden van vrijwilligers mee op de agenda én we zoeken graag mee naar oplossingen. Van onze flexibele aanpak doorheen de coronaperiode getuigden Eva Wuyts en Frea Vancraeynest recent nog.

Alle medewerkers van Histories staan voor je klaar: via mail, telefoon of videochat beantwoorden we graag jouw vragen.

Op deze pagina verzamelen we antwoorden op veelgestelde vragen en nuttige informatie die van pas kunnen komen, zowel tijdens als na de coronalockdown. Deze pagina groeit mee met de genomen initiatieven, hou ze dus zeker in de gaten en bouw mee aan een sterke erfgoedwerking, ook in coronatijden.

Histories gaat digitaal 

Omdat digitaal meer dan ooit het nieuwe normaal wordt, zetten we bij Histories in op digitale dienstverlening. Bovendien staan we klaar om jullie te ondersteunen bij al jullie digitale noden.

Het kan namelijk erg nuttig of gewoon fijn zijn om ook in deze tijden met vak- en lotgenoten te kunnen praten die niet tot je rechtstreekse bubbel horen. Ideeën en tips uitwisselen, een gezellige babbel, de uitdagingen voor jouw organisatie bespreken… redenen genoeg om voor digitale gesprekken te kiezen. Histories faciliteert graag zo’n gesprekken door een digitaal platform klaar te zetten en te modereren indien nodig. Wens je zo’n groepsgesprek? Geef ons dan een seintje!

Kotcafé

In deze coronatijd beseffen we maar al te goed de waarde van sociaal contact. Samen vergaderen of aan een activiteit deelnemen en daarna gezellig bijpraten tussen pot en pint kan nu even niet. Histories wil hier iets aan doen. Onder de ludieke noemer kotcafé experimenteren we graag met online communicatiemogelijkheden, samen met jullie! Contacteer ons met de onderwerpen waarover jullie graag willen in gesprek gaan.

Webinars

Door de maatregelen tegen het coronavirus werden al onze vormingen op locatie on hold gezet of geannuleerd. We volgen de situatie en richtlijnen van de overheid verder op, maar voorlopig blijft ook de mogelijkheid tot nieuwe inschrijvingen opgeschort. In de plaats zetten we in op webinars:

We werken momenteel nog aan nieuwe (digitale) vormingen rond diverse thema’s zoals een nieuwe editie van Erfgoed in de praktijk over welk medium je het best gebruikt om je erfgoedactiviteit (digitaal) kenbaar te maken (wordt in het najaar verwacht) en werken we ook aan een webinar over digitale vergadertools.

Online projecten

Ook veilig vanuit je kot kan je een bijdrage leveren aan diverse (onderzoeks)projecten of databanken:

  • Onderzoek je voormoederlijn via het MamaMito-project
  • Verdiep je in archeologische vondsten of start zelf met het registreren ervan op het bodemvondstenplatform MEDEA.
  • Vervolledig onze reuzen– en feestendatabank en help mee om de reuzen- en feestcultuur in Vlaanderen letterlijk in kaart te brengen.
  • Voeg je beschrijvingen van artikels uit je artikel of jaarboek toe in de Artikelendatabank

Erfgoed in coronatijden

We inspireren je ook graag met goede voorbeelden uit de praktijk

Nuttige informatie van onze partners

FARO

FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed, publiceerde enkele voorbeeldgidsen en protocollen over het heropstarten van de sector, waaronder een analyse van het Corona-Ouderencharter van het Vlaams Agentschap Zorg & Gezondheid. Daarvoor gingen ze ook al dieper in op enkele vragen rond de indiendata van dossiers en de (financiële) impact van de coronacrisis bij verenigingen.

Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk

Via de webinars ‘Veilig (her)opstarten met vrijwilligers’ geeft het Vlaams steunpunt geïnteresseerden concrete tips om het vrijwilligerswerk in je organisatie of gemeente weer op de rails te zetten.

SOCIUS

Het steunpunt sociaal-cultureel werk heeft een pagina gemaakt die ingaat op digitaal (samen)werken met o.a. een overzicht van verschillende platformen.

VVBAD

De Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie ontwikkelde een gids met praktische adviezen aan archieven, bibliotheken, en documentatiecentra om gefaseerd terug te keren naar een normale werking, wanneer de Nationale Veiligheidsraad dit toelaat.

Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience

Het leeszaalteam van de Erfgoedbib Hendrik Conscience lanceerde de reeks ‘Slimmer zoeken op het web‘, met tips en workshops die onderzoekers die zich voor het eerst in het online aspect van hun zoektocht wagen kunnen helpen.

Scwitch

Scwitch, een coöperatieve die socioculturele organisaties zakelijk ondersteunt, publiceerde enkele blogposts met juridisch advies rond de volgende zaken:

  • Mogelijke verzekering tegen (coronagebonden) schadeclaims
  • De verplichte vergaderingen van Raad van Bestuur en Algemene Vergadering van jouw vereniging en hoe deze praktisch te organiseren
  • Aansprakelijkheid bij het heropstarten van de activiteiten tijdens en na de coronacrisis
Departement Cultuur, Jeugd en Media

De Vlaamse overheid bundelt de belangrijkste gevolgen van de coronacrisis voor cultuur en de specifieke maatregelen of initiatieven vanuit het departement.

VVSG

De Vereniging van Steden en Gemeenten bundelt actuele informatie en richtlijnen voor lokale besturen.

De Federatie

De belangenbehartiger voor sociaal-cultureel volwassenenwerk en de amateurkunsten maakte een handig overzicht aan informatie zoals steunmaatregelen.

WIE

Werkplaats Immaterieel Erfgoed zoomt in op immaterieel erfgoed in tijden van corona, ze maakten hierover een artikelenreeks waarin ze corona als voedingsbodem voor nieuwe tradities tonen en verder ook ingaan op hoe bestaande tradities zich aanpassen.

PARCUM

Het Vlaams expertisecentrum voor religieuze kunst en cultuur schreef al twee blogs rond religieuze beleving in tijden van lockdown, waarin o.a. geïmproviseerde gebedsplekken en aangepaste processies aan bod komen.

HERITA

Nu Open Monumentendag wellicht een digitale editie wordt brengt de Vlaamse National Trust voor onroerend erfgoed inspirerende voorbeelden.

Unesco

Wereldwijd speelt de coronacrisis een rol en worden tradities en andere immaterieel-erfgoedpraktijken beïnvloed. UNESCO startte met het verzamelen van verhalen en initiatieven.

Copyright beelden: (2): © Lien Arits – Vlaamse Ouderenraad

Infosessie MamaMito: Op zoek naar onze voormoeders

Stamboomonderzoek vertrekt vaak vanuit een mannelijke stamvader, maar uiteraard werd onze familiegeschiedenis ook mee gevormd door vrouwelijke voorouders. Aan de hand van concrete voorbeelden leer je in deze interactieve lezing de beginselen van het stamboomonderzoek en een moederlijke stamreeks uit te werken. Op die manier ben je ook helemaal klaargestoomd om deel te nemen aan het nieuwe citizen science project ‘MamaMito’ van Histories vzw, KU Leuven, VUB en Familiekunde Vlaanderen (start: maart 2020). In dit project wil men zo veel mogelijk burgers hun maternale stamreeksen in kaart laten brengen, gecombineerd met DNA onderzoek. Met het mitochondriaal DNA krijgt immers iedereen genetische informatie die men enkel overerft via moeder. Duik dus in je familiegeschiedenis op zoek naar jouw ‘vergeten’ voormoeders en help hierdoor de wetenschap en de genetica vooruit.

Schrijf je alvast in voor de infosessies via onderstaand inschrijvingsformulier.

Doelgroep

Basisvorming voor starters in stamboomonderzoek (en genetische genealogie).

Ter info: je moet geen infosessie volgen om deel te kunnen nemen aan MamaMito. MamaMito staat ook open voor gevorderden.

Lesgever

Prof. dr. Maarten Larmuseau (Histories vzw en KU Leuven)

Data

  • Woensdag 18 maart 2020 (14u-16u): documentatie- en studiecentrum voor familiegeschiedenis, Van Heybeeckstraat 3, 2170 Merksem (i.s.m. Familiekunde Vlaanderen)
  • Zaterdag 21 maart 2020 (10u-12u): documentatiecentrum voor stamboomonderzoek en familiegeschiedenis, Kanunnik Dr. Louis Colensstraat 6, 8400 Oostende (i.s.m. Familiekunde Vlaanderen Regio Oostende) | EXTRA SESSIE
  • Zaterdag 21 maart 2020 (14u-16u): documentatiecentrum voor stamboomonderzoek en familiegeschiedenis, Kanunnik Dr. Louis Colensstraat 6, 8400 Oostende (i.s.m. Familiekunde Vlaanderen Regio Oostende)
  • (*) Donderdag 26 maart 2020 (20u-22u): Stallingen van Hoeve Vandewalle, Boomgaardstraat 168, 8520 Kuurne (i.s.m. Davidsfonds Kuurne en heemkundige kring Cuerna)
  • Dinsdag 7 april 2020 (18u30-20u30): Histories, Huis De Zalm, Zoutwerf 5, 2800 Mechelen
  • (*) Donderdag 9 april 2020 (19u-21u): Kimpelkaffee in cultuurcentrum De Kimpel, Eikenlaan 25, 3740 Bilzen (i.s.m. Davidsfonds Bilzen)
  • (*) Vrijdag 17 april 2020 (20u-22u): Gemeentelijke Basisschool Welle, Welleplein 3, 9473 Welle (i.s.m. Davidsfonds Welle)
  • Zaterdag 2 mei 2020 (14u-16u): Blauwe Zaal Liberas, Kramersplein 23, 9000 Gent (i.s.m. Liberas)
  • Zaterdag 9 mei 2020 (14u-16u): Kolenmuseum, Charles Deberiotstraat 32, 3000 Leuven (i.s.m. KU Leuven)
  • (*) Dinsdag 19 mei 2020 (14u30-16u30): Zaal van de nieuwe dekenij, Grauwe Torenwal 9A, 3960 Bree (i.s.m. Davidsfonds Bree)
  • (*) Dinsdag 26 mei 2020 (19u30-21u30): Parochiecentrum Sint-Martinus, Kerkstraat 2, 3980 Tessenderlo (i.s.m. Davidsfonds Tessenderlo)

Sommige vormingslocaties (o.m. Merksem, Mechelen en Tessenderlo) zijn helaas niet geschikt voor mensen die minder mobiel zijn.

Inschrijven

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen voor de lezing via onderstaand inschrijvingsformulier. Deelnemen is gratis. Voor meer informatie kan je terecht bij Jan Geypen via jan.geypen@historiesvzw.be of op 015/80 06 39.

Opgelet: bij lezingen gemarkeerd met een (*) – Kuurne, Bilzen, Welle, Bree en Tessenderlo – verloopt de inschrijving/organisatie via externe vormingspartners. Vormingspartners kunnen een deelnameprijs vragen.

  • Kuurne: Inschrijven is verplicht en kan tot 20 maart 2020. Inschrijven via kuurne@davidsfonds.net of telefonisch op het nummer 0499/18 79 16. Inkom: 6 EUR voor leden van Davidsfonds en heemkundige kring Cuerna. De opbrengst van de avond wordt aan De Rijzende Ster (Internaat & Tehuis voor Bijzondere Jeugdzorg van het GO!) geschonken.
  • Bilzen: Inschrijven is niet verplicht. Meer info via bruggeman@stintelaar.be.
  • Welle: De toegangskaarten worden verkocht aan 3 euro voor Davidsfondsleden en aan 5 euro voor niet-leden. Er is geen inschrijving verplicht doch men kan kaarten bestellen op het e-mailadres davidsfondswelle@gmail.com of op het telefoonnummer van onze penningmeester Jo Mertens 053.66.92.34. De kaarten zullen dan op naam ter beschikking liggen aan de ingang. Men kan bestellen tot dat de zaal eventueel uitverkocht is.
  • Bree: Inschrijven is niet verplicht. Meer info via liliane.vanbrabant@telenet.be of telefonisch op het nummer 08/920 54 33.
  • Tessenderlo: Inschrijven is verplicht en kan tot 25 mei 2020. Inschrijven via marijkelansloot@hotmail.com of telefonisch op het nummer 0495/84 77 68 of via renlouis@skynet.be of telefonisch op het nummer 013/ 66 32 65. Inkom: 8 EUR (incl. hapje en drankje) voor leden van Davidsfonds en Markant, 12 EUR voor niet-leden. De opbrengst van de avond wordt aan een nog nader te bepalen goed doel geschonken.

Praktische info

Lesgever

Prof. dr. Maarten Larmuseau

Data en locaties

18 maart (Merksem)
21 maart VM (Oostende)
21 maart NM (Oostende)
26 maart (Kuurne) (*)
7 april (Mechelen)
9 april (Bilzen) (*)
17 april (Welle) (*)
2 mei (Gent)
9 mei (Leuven)
19 mei (Bree) (*)
26 mei (Tessenderlo) (*)

(*) Opgelet: niet via Histories inschrijven. Zie hieronder voor de voorwaarden.

Infosessie crowdfunding: zorg ervoor dat het publiek investeert in je erfgoedproject

Maak een voorbeeldproject voor het nieuwe erfgoedcrowdfundingsplatform

Crowdfunding of publieksfinanciering is vandaag de dag een van de meest succesvolle manieren om projecten op een alternatieve manier te financieren. Steeds vaker hoor je ook van erfgoedprojecten die financieel mogelijk werden gemaakt door crowdfunding. Er is echter meer aan de hand dan alleen het kostenplaatje: crowdfunding kan er namelijk ook voor zorgen dat het publiek zich nauwer betrokken gaat voelen bij het erfgoed dat je beheert. Een win-win situatie dus. Maar hoe begin je eraan? Welk soort projecten hebben doorgaans kans op slagen? En zijn er ook nadelen verbonden aan een crowdfundingproject?

Tijdens deze informatiesessie krijg je eerst uitleg over crowdfunding, gespekt met heel wat voorbeelden uit de erfgoedsector. Vervolgens gaan jullie zelf aan de slag en vertrekken jullie met concrete ideeën om een eigen campagne op te starten. Uit de voorstellen worden voorbeeldprojecten geselecteerd die een verdere begeleiding van hun project krijgen via twee workshops en één-op-één begeleiding op maat. De voorbeeldprojecten krijgen ondersteuning inzake de uitwerking van het projectidee, de netwerkanalyse, de participatieve rewards, het budget, de looptijd en de communicatie van de campagne. Die projecten worden ook op de projectpagina van ‘Erfgoedgrowfunding in de praktijk’ gelanceerd. De opgedane tips en tricks van de voorbeeldprojecten worden opgenomen in een artikel en worden gedocumenteerd op de projectpagina. Zo kunnen ze een volgende reeks projecten inspireren. Ook de volgende jaren zullen er immers oproepen voor projecten gelanceerd worden.

Schrijf je alvast in voor de infosessies via onderstaand inschrijvingsformulier.

Doelgroep

Dit is een infosessie voor erfgoedorganisaties en vrijwilligers die een basiskennis over dit thema wensen te verwerven.

Lesgever

Frederik Lamote en Charlotte Brandsma (Growfunding)

Tijdstip

De infosessie vindt plaats op de onderstaande data en locaties, steeds van 19u tot 22u. Het gaat telkens om dezelfde infosessie die op verschillende locaties wordt georganiseerd.

Data

  • Maandag 9 maart 2020: Huis De Zalm, Zoutwerf 5, 2800 Mechelen
  • Woensdag 11 maart 2020: Het Stadsmus - Guido Gezellestraat 2, 3500 Hasselt
  • Woensdag 25 maart 2020: Broelkaai 6, 8500 Kortrijk

Data en locatie workshops (voor geselecteerde voorbeeldprojecten):

  • Donderdagen 7 en 14 mei 2020 (ook van 19u tot 22u): Gent

Organisatie

Voor dit project werkt Erfgoed in de Praktijk samen met Growfunding (www.growfunding.be) een platform dat sociale crowdfundingprojecten begeleidt maar ook allerhande vormingen aanbiedt. Voornaamste doel is het uitbouwen van een sociaal en financieel draagvlak voor erfgoedprojecten via civic crowdfunding.

Erfgoed in de Praktijk is het gezamenlijk vormingsaanbod van Histories, FARO, Herita, CRKC-PARCUM en Davidsfonds. In het kader van een aantal evenementen (Open Monumentendag, Erfgoeddag, Open Kerkenweekend, Nacht van de Geschiedenis,…) organiseren deze partners al een aantal jaren laagdrempelige avondcursussen die de deelnemers aan deze evenementen helpen bij de organisatie van hun activiteiten naar aanleiding van deze erfgoedevenementen.

Het gezamenlijk erfgoedcrowdfundingsplatform van Erfgoed in de Praktijk en Growfunding wordt mogelijk gemaakt dankzij de steun van Cera.

Prijs

Het inschrijvingsgeld per info- of workshopsessie bedraagt 5 euro.

Inschrijven

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen voor de infosessie via onderstaand inschrijvingsformulier. Deelnemen kost 5 euro per vormingsavond. Tijdens de vorming ontvang je cursusmateriaal en een drankje. Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE95 7370 4813 2958 BIC KRED BE BB op naam van Histories met als vermelding ‘Infosessie crowdfunding + naam deelnemer’. Voor meer informatie kan je terecht bij Daphné Maes via daphne.maes@historiesvzw.be.

Praktische info

Lesgever

Frederik Lamote en Charlotte Brandsma

Data en locaties

9 maart (Mechelen)
11 maart (Hasselt)
25 maart (Kortrijk)

Workshops: 7 en 14 mei (Gent)

Prijs

5 euro

De kadasterkaarten van Popp. Een sleutel tot je lokale geschiedenis

Voor de meeste Vlaamse gemeenten zijn de negentiende-eeuwse Poppkaarten een unieke bron voor de lokale geschiedenis. Van 1842 tot aan zijn dood in 1879 publiceerde Philippe Christian Popp de kadasterkaarten van zo’n 1800 Belgische gemeenten. In Vlaanderen is de publicatie voor zowat elke gemeente beschikbaar, alleen de provincie Limburg en het arrondissement Turnhout werden niet gepubliceerd. Het detail van de kaarten (op perceelsniveau) en de bijkomende informatie in de leggers geven ons vandaag een beeld van hoe die gemeente er in het midden van de negentiende eeuw uitzag. 

Op deze vormingsavond wordt eerst de achtergrond van het kadaster en van de Poppkaarten geschetst, en worden de toepassingsmogelijkheden voor historisch onderzoek toegelicht. Daarna volgt een workshop waarop de aanwezigen zelf met de Poppkaarten en -leggers aan de slag kunnen. 

Doelgroep 

Dit is een cursus voor lokale erfgoedorganisaties en individuele heem– en familiekundigen die een basiskennis over de bronnen in kwestie wensen te verwerven (niet voor gevorderden). 

Praktisch 

Deelnemen kost 5 euro. Tijdens de cursus ontvang je cursusmateriaal en een drankje. Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE95 7370 4813 2958, BIC: GKCCBEBB met als vermelding ‘cursus Popp + naam deelnemer’. 

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen vóór de workshop(s) via het inschrijvingsformulier op de pagina www.historiesvzw.be. Voor meer informatie kan je terecht bij Hendrik Vandeginste via hendrik.vandeginste@historiesvzw.be of 015/80 06 37.  

Datum en locatie 

  • Donderdag 19 maart 2020, 19u00 tot 21u00: Documentatiecentrum Heemkundige Kring Aartselaar, Leon Gilliotlaan 4 (ook toegankelijk via Carillolei 3), 2630 Aartselaar (i.s.m Heemkundige Kring Aartselaar)

Praktische info

Datum en locatie

19 maart (Aartselaar)

Prijs

5 euro

Een nieuwe inventaris voor immaterieel cultureel erfgoed in Vlaanderen

door Frea Vancraeynest
stafmedewerker Histories

Sinds 2006 onderschrijft de Vlaamse Overheid de Unesco-conventie voor immaterieel cultureel erfgoed die werd gelanceerd in 2003. Dit resulteerde in een beleidslijn waar het Vlaamse immaterieel cultureel erfgoed (ICE), en dat is heel divers en alomtegenwoordig, op de voorgrond werd geplaatst en een volwaardige plaats kreeg in het cultureel erfgoedbeleid. In 2008 werd hier ook een volwaardig beleidsinstrument aan toegevoegd, de Inventaris Vlaanderen voor immaterieel cultureel erfgoed. Deze inventaris maakt het erfgoed zichtbaar, voor andere ICE-gemeenschappen en het grote publiek, en zet in op een kwalitatieve zorg voor dit erfgoed, zodat een duurzame toekomst mogelijk wordt. De Vlaamse minister van Cultuur kan twee keer per jaar immaterieel erfgoed toevoegen aan de Inventaris. De minister kan hiervoor rekenen op het advies van een expertencommissie die het aanvraagdossier onder de loep neemt.

Na tien jaar was het tijd voor een evaluatie. Alle betrokken partijen startten met de opbouw van een nieuwe ICE inventaris en -platform die nog beter het immaterieel cultureel erfgoed in Vlaanderen in kaart zullen brengen. In dit artikel vind je een overzicht van de beweegredenen achter de nieuwe inventaris en leggen we praktisch uit wat er precies veranderd is en hoe de procedure nu is opgebouwd.

Word smid! Technische handboeken als bron voor historisch onderzoek naar het smeedambacht (1800-2000)*

door Joeri Januarius
coördinator ETWIE

'Het leven van de ambachtsman bestaat uit de bekende mijlpalen: wie is de leerling? Alleman. Wie
is gezel? Die al iets kan. Wie is meester? Die wat verzon. Maar hoe deze mijlpalen bereiken, daar
komt het op aan. Ze heten arbeid, vlijt, volharding. Soms bereikt men via hen het eindpunt: sukses!'

Onderzoekers die zich willen verdiepen in de studie naar ambachten en techniekgeschiedenis kunnen beroep doen op een resem geschreven bronnen: hinderlijke inrichtingen, patentbelasting, grondbelasting, het notariaatsarchief, adresboeken… Interessante aanvulling op deze reeks is het vaak vergeten technische handboek dat in het kader van formeel en informeel onderwijs is uitgegeven en heel wat insteken biedt om aan techniekgeschiedenis te doen. De mogelijkheden van die leerboeken voor de hedendaagse techniekgeschiedenis (1800-2000) worden in deze methodologische bijdrage onder de loep genomen. De focus ligt op het ambacht van de (kunst)smid, een van de best gedocumenteerde traditionele ambachten.

De Mouvement de la Population et de l’Etat Civil (1841-1976)

Een schatkamer voor historische demografie in België

door Marij Preneel
archivaris Algemeen Rijksarchief

De Mouvement de la Population et de l’État Civil (kortweg: Mouvement) vormt, samen met de veel bekendere volkstellingen, de tweede pijler van de negentiende-eeuwse bevolkingsstatistiek. De Mouvement en de volkstellingen zijn ongeveer even oud. Terwijl de volkstellingen een statische dwarsdoorsnede geven van de bevolking in één bepaald jaar, geeft de Mouvement een dynamisch beeld van de verschuivingen, jaar na jaar, in de samenstelling van de bevolking. Daarbij gaat het niet alleen om aantallen geboorten en overlijdens, maar ook over doodsoorzaken, tweelingen, echtscheidingen, migratie en nog veel meer. Net als de volkstellingen, bevat de Mouvement cijfers tot op het niveau van de gemeente. En dat maakt de bron heel bijzonder.

Kadasterarchieven in het Rijksarchief te Hasselt

door Rombout Nijssen
Rijksarchivaris Hasselt

Een tiental jaren geleden schakelde de Directie Limburg van de administratie van het kadaster radicaal over op digitaal werken. In dezelfde periode gingen de vroegere controlekantoren van het kadaster op in de nieuwe antennes van de Federale Overheidsdienst Financiën. Dit vormde de aanleiding voor het overbrengen van het papieren archief van de controle-kantoren van het kadaster in Limburg naar het Rijksarchief te Hasselt. In dezelfde periode werd ook een deel van het archief van de provinciale directie naar het Rijksarchief overgebracht. Ondertussen hebben in Limburg veel heemkundigen en genealogen de mogelijkheden ontdekt, die dit archief biedt. In deze bijdrage bespreken we enkele stukken uit de kadasterarchieven die onderzoekers en amateurgeschiedkundigen een inzicht geven van het grondbezit in hun gemeente in het midden van de negentiende eeuw. We beperken ons tot een aantal voorbeelden uit de provincie Limburg, maar de laatste jaren verwierven alle rijksarchieven in Vlaanderen belangrijke aanwinsten uit het archief van de administratie van het kadaster.

Uit Vlaamsche klei getrokken. 500 jaar Vanderhaeghe

Jan Vanderhaeghe

Deze familiegeschiedenis bestaat uit twee delen. Het boekgedeelte vertelt de familiegeschiedenis van onze oudst gekende voorvader Jasper Vanderhaeghe (° circa 1550), gehuwd met Mayken Nielaet, tot aan de kleinkinderen van de auteur… Het is dus een breed uitgewerkte stamreeks van 13 generaties, verhalend neergeschreven, rijk geïllustreerd en op 130 bladzijden kwaliteitsvol papier van 100 gram gedrukt.

In deze stamreeks vindt men verwijzingen naar de bijhorende dvd, waarop alle zijtakken van Jasper en zijn nakomelingen zijn uitgewerkt en hun verspreiding over gans West-Vlaanderen tot in de tweede helft van de 19de eeuw met uitlopers tot in de jaren 1900. De dvd is meer genealogie dan familiegeschiedenis, is geïllustreerd en telt ca. 250/300 bladzijden.

Bestellen: voorintekening tot 1 december 2019, 22 € + portkosten 4,60 €. Daarna 25 €. De publicatie wordt in de tweede helft van december geleverd. Te storten op rekening (met vermelding van contactgegevens/postadres): BE19 9799 8715 0312 van J. Vanderhaeghe, Claessensdreef 136, 2950 Kapellen.

Oud schrift en documentanalyse voor gevorderden (WACHTLIJST)

Iedere archivaris kan het bevestigen. Na 'Wat staat daar?' volgt niet zelden de vraag 'En wat betekent dat nu?'. Oude documenten zijn vaak immers niet alleen moeilijk te ontcijferen, maar nog moeilijker te interpreteren. Valt het lezen met wat oefening en volharding nog wel mee, dan stelt het begrijpen en het duiden van de tekst om uiteenlopende redenen heel wat meer problemen. Een correcte analyse van een document vereist meer achtergrondkennis van de institutionele of juridische context waarbinnen een bron tot stand is gebracht, van typologische en functionele kenmerken. Het interpreteren van alle gegevens, cijfers, data, munten, zegels in de juiste context is eveneens belangrijk.

De opzet van deze lessenreeks is de deelnemers grondig kennis te laten maken met diverse bronnen uit het ancien régime (14de-18de eeuw) die in het Rijksarchief bewaard worden. De cursisten dienen te beschikken over een praktische basiskennis oud schrift. De reeks start met een beknopt overzicht van de schriftontwikkeling, maar is verder vooral gericht op de praktijk. Inhoudelijk zal de klemtoon liggen op courante, ambtelijke teksten in de volkstaal (dus geen boekschrift, geen Latijn, wel Nederlands en eventueel Frans). Het is uiteraard onmogelijk om binnen een beperkt tijdsbestek het ongemeen gevarieerde bronnenmateriaal uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd de revue te laten passeren. De bedoeling is wel om de deelnemers een staalkaart te presenteren van representatieve brontypes die bij archiefonderzoek veelvuldig worden aangeboord. De klemtoon zal daarbij liggen op bronnen voor de lokale en de familiegeschiedenis: schepen- en notarisakten, rekeningen, cijnsregisters en leenboeken, persoonsregistratie enzovoort.

Van de deelnemers wordt een actieve participatie verwacht, onder andere via groepswerk en (beperkte) individuele (huis)taken.

Deze zesdelige cursus wordt een eerste keer in de provincie Oost-Vlaanderen georganiseerd. Bij een positieve evaluatie zal hij ook in de andere provincies georganiseerd worden.

Doelgroep

Dit is een cursus voor lokale erfgoedorganisaties en individuele heemkundigen, lokale geschiedschrijvers of genealogen die reeds een basiskennis van paleografie hebben en die zich meer willen verdiepen in documentanalyse en oud schrift. Dit is dus een cursus voor gevorderden.

Test je kennis: als je deze tekst kan transcriberen beschik je over de benodigde basiskennis.

Lesgever

Dr. Michel Oosterbosch (Rijksarchief Antwerpen-Beveren)

Tijdstip

Telkens op een donderdagnamiddag van 14u  tot 16u.

Data

    • Sessie 1: 23 april 2020 | Inleidende sessie: welkomstwoord (Jan Geypen)
      Het ancien régime kende een bijzonder rijke variëteit aan archiefdocumenten. Leendenombrementen, remissiebrieven, schepenakten, enz. zijn niet alleen moeilijk leesbaar, ze moeten ook begrepen worden. Dat is de uitdaging van documentanalyse.
    • Sessie 2: 30 april 2020 | Notarisakten
      Notarisakten vormen een bijzonder belangrijk type documenten, dat vooral vanaf de 16de eeuw in omvang toenam. Testamenten, huwelijkscontracten, verkoopsovereenkomsten, pachtcontracten en attestaties geven een fascinerende uitkijk op de petite histoire, maar zijn omwille van hun techniciteit niet altijd even gemakkelijk te begrijpen.
    • Sessie 3: 7 mei 2020 | Schepenregisters
      Schepenbanken (en dorpsbesturen) waren als rechtsvoorgangers van de gemeentebesturen belangrijke archiefvormers op lokaal niveau. Vooral schepenregisters die de neerslag bevatten van diverse akten en contracten die door de schepenen werden geregistreerd, vormen een boeiende, maar veelal onbekende bron.
    • Sessie 4: 14 mei 2020 | Rekeningen
      Voor vele vormen van lokaal historisch onderzoek vormen rekeningen van lokale instellingen (stads-, kerk-, armentafelrekeningen, enz.) een cruciale bron. Voor een goed begrip ervan is het nodig om deze documenten in hun context te lezen.
    • Sessie 5: 28 mei 2020 | Cijns- en leenregisters
      Feodale documenten vormen een heel apart domein, dat – gelet op de heel specifieke achtergrond – niet altijd even gemakkelijk te begrijpen valt. Niet alleen voor plaatsnaamkunde, maar ook voor andere vormen van onderzoek zijn cijns- en leenboeken onmisbare bronnen.
    • Sessie 6: 4 juni 2020 | Kerkelijke bronnen
      In een samenleving die doordesemd is van het religieuze zijn kerkelijke bronnen Dekenale visitaties en broederschapsregisters, pachtboeken van abdijen en procesdossiers over tienden zijn maar enkele van de talloze bronnen die de lokale onderzoeker probeert te doorgronden.

Plaats

Alle sessies vinden plaats in het Rijksarchief van Gent (Bagattenstraat 43, 9000 Gent).

Organisatie

Rijksarchief en Histories

Prijs

Deelnemen kost 30 euro voor de volledige reeks. Het is de bedoeling in te schrijven voor de volledige reeks. Tijdens de workshops ontvang je cursusmateriaal en een drankje.

Inschrijven

Deze vorming is volzet. Indien u zich toch nog inschrijft, komt u automatisch op de wachtlijst terecht.

Inschrijven is verplicht en kan in principe tot drie dagen voor de cursusreeks via onderstaand inschrijvingsformulier. Het aantal deelnemers is beperkt tot 15, dus vlug inschrijven is de boodschap! Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE95 7370 4813 2958 BIC KRED BE BB op naam van Histories met als vermelding ‘oud schrift + naam deelnemer’. Voor meer informatie kan je terecht bij Jan Geypen op jan.geypen@historiesvzw.be of op 015/ 80 06 39.

Praktische info

Lesgever

Michel Oosterbosch

Data

23 en 30 april
7, 14 en 28 mei
4 juni

Locatie

Rijksarchief Gent (Bagattenstraat 43, 9000 Gent)

DNA-onderzoek neemt meer koekoekskinderen waar bij arme stedelingen na de Industriële Revolutie

Per generatie is er altijd wel een percentage ‘koekoekskinderen’ die een andere biologische vader blijken te hebben dan verondersteld. Dat cijfer ligt voor de laatste honderden jaren wereldwijd rond 1 à 2 procent per generatie. Maar uit nieuw onderzoek in Vlaanderen en Nederland komt nu naar voren dat de koekoeksgraad in de late negentiende eeuw bij de laagste sociale klasse in de stad heel wat hoger lag.

Om de koekoeksgraad te onderzoeken wordt al jaren beroep gedaan op liefhebbers van stamboomonderzoek. ‘We verzamelen het DNA van mannen die een voorouder in de mannelijke lijn delen en die te traceren valt met archiefonderzoek. Uit dat DNA halen we het profiel van het Y-chromosoom, een stukje DNA dat van vader op zoon wordt doorgegeven – net als de familienaam. Als twee mannen volgens hun stamboom een voorouder in de vaderlijke lijn delen, dan zie je dat bevestigd in hun Y-profiel. Anders klopt de juridische stamboom niet met de biologische. Maar als de stamboom correct blijkt, is er dus sprake van een biologisch onecht kind dat binnen het huwelijk wel juridisch erkend is’, legt evolutionair geneticus Maarten Larmuseau van de KU Leuven en Histories vzw uit.

Uit voorgaand onderzoek blijkt dat vaders vrij gerust kunnen zijn: uit studies in Vlaanderen, Nederland, Italië, Spanje, Mali en Zuid-Afrika blijkt dat de koekoeksgraad gedurende de laatste honderden jaren altijd tussen 1 à 2 procent ligt. ‘Het cijfer schommelt weinig in de tijd – we gaan terug tot 1600 – en geldt internationaal in de Westerse wereld. Factoren zoals religie of gebruik van anticonceptie blijken weinig verschil te maken. Maar er bleven wel open vragen’, vervolgt Larmuseau. ‘Op schilderijen uit de zeventiende eeuw wordt vaak de draak gestoken met de onwetende, meestal veel oudere echtgenoot die niet doorheeft dat zijn vrouw hem bedriegt en zijn kind dus niet echt zijn kind is. Dat bracht ons op de vraag of het leeftijdsverschil bij koppels een rol speelt. En: komen koekoekskinderen in bepaalde milieus meer voor? Het globale gemiddelde ligt op één à twee procent, maar je vindt wellicht verschillen als je inzoomt.’ Leeftijdsverschil De onderzoekers deden een oproep onder mannelijke genealogen in Vlaanderen en Nederland die volgens de aktes van de burgerlijke stand en het kerkelijk register familie zijn van elkaar. ‘We hebben uiteindelijk van meer dan 500 enthousiaste duo’s hun stamboom en DNA gekregen. De aktes geven ons informatie over het leeftijdsverschil bij het koppel, woonplaats (stad versus platteland) en sociale klasse (landbouwers, lagere sociale klasse, ambachtslieden of gegoede klasse) over een tijdsperiode van honderden jaren.’ Als die gegevens gekoppeld worden aan de genetische informatie, blijkt de klassieke persiflage van de oudere, bedrogen echtgenoot alvast niet bevestigd te worden. ‘Het leeftijdsverschil maakt niet uit – ook niet specifiek in de zeventiende eeuw, al was het toen een geliefd onderwerp voor schilderijen.’

Verrassend genoeg vonden de onderzoekers dat de periode van 1850 tot 1900 – de tweede Industriële Revolutie – eruit springt. ‘Bij de boeren lag de koekoeksgraad op slechts 0,5 procent, maar bij de laagste sociale klasse in de grootsteden kon dit oplopen tot 6 procent. Let wel, wij vinden alleen een verschil tussen de biologische en de juridische stamboom. We kunnen die mensen helaas niet meer interviewen. Een verklaring voor dat hoge cijfer bij de arme stedelingen kan dus gaan van een affaire tot verkrachting of prostitutie. Er is meer interdisciplinair onderzoek nodig om dat te achterhalen. Maar het staat buiten kijf dat de sociale context – een tijd van hongersnood, cholera-epidemieën, sociale onrust – een zware impact had op het voorkomen van koekoekskinderen.’

De deelnemende genealogen-duo’s werden ook op de hoogte gesteld over de biologische ‘juistheid’ van hun stamboom. ‘Dit project is een mooi voorbeeld van citizen science, wetenschap waaraan burgers bijdragen. Zonder al die stambomen zou dit onderzoek nooit mogelijk geweest zijn. Ik vind het dan ook niet meer dan logisch dat al die mensen feedback krijgen over hun stamboom, ook al was het resultaat in een aantal gevallen onverwacht.’

Contactpersoon: Dr. Maarten Larmuseau, KU Leuven en Histories vzw, gsm: 0494.39.72.97, e-mail: maarten.larmuseau@bio.kuleuven.be, Twitter: @MHDLarmuseau

Meer info: De studie ‘A historical-genetic reconstruction of human extra-pair paternity’ door Maarten H.D. Larmuseau, Pieter van den Berg, Sofie Claerhout, Francesc Calafell, Alessio Boattini, Leen Gruyters, Michiel Vandenbosch, Kelly Nivelle, Ronny Decorte, Tom Wenseleers verscheen in de journal Current Biology en is op te vragen bij de auteurs.

Dit onderzoeksproject werd gefinancierd door het Bijzonder Onderzoeksfonds van de KU Leuven en het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen.

Medewerkers

Eva Wuyts | Coördinator

015 80 06 31

eva.wuyts@historiesvzw.be

 

Michel Baghuis | Stafmedewerker ICT

015 80 06 38

michel.baghuis@historiesvzw.be

 

Dominique Barri | Administratief medewerker

015 80 06 33

dominique.barri@historiesvzw.be

 

Rob Bartholomees | Stafmedewerker

015 80 06 32

rob.bartholomees@historiesvzw.be

 

Jan Geypen | Stafmedewerker

015 80 06 39

jan.geypen@historiesvzw.be

 

Frauke Hens | Administratief en ondersteunend medewerker

015 80 06 34

frauke.hens@historiesvzw.be

 

Emmy Julliams | Administratief medewerker

015 80 06 36

emmy.julliams@historiesvzw.be

 

Maarten Larmuseau | Senior wetenschappelijk onderzoeker

015 80 06 41

maarten.larmuseau@historiesvzw.be

 

Daphné Maes | Stafmedewerker

015 80 06 40

daphne.maes@historiesvzw.be

 

Katelijne Nolet | Projectcoördinator Medea

015 80 06 42

katelijne.nolet@historiesvzw.be

 

Frea Vancraeynest | Stafmedewerker

015 80 06 35

frea.vancraeynest@historiesvzw.be

 

Hendrik Vandeginste | Consulent

015 80 06 37

hendrik.vandeginste@historiesvzw.be

 

Gen-iaal Erfgoed

Gen-iaal erfgoed

In 2017 werd in Koksijde bij toeval een Laat-Merovingische bewoning en grafveld opgegraven. Vandaag blijven nog enkele cruciale vragen onbeantwoord: zo is er geen informatie over de verwantschapsrelaties tussen de individuen binnen de site, hun afkomst en hun link met andere West-Europese populaties in die periode en vandaag. Histories, KU Leuven en Abdijmuseum Ten Duinen zullen hier met de steun van Onroerend Erfgoed via een synthese-onderzoek een antwoord op trachten te geven.

Zes maanden lang onderzocht een team archeologen de middeleeuwse locatie van de leprozerie ‘Hooge Siecken’ in Ieper. Voor het eerst in Vlaanderen wordt een groot deel van zo’n domein opgegraven en krijgen we een beeld van de inrichting voor middeleeuwse ziekenzorg in een Vlaamse grootstad. Histories zal daarbij deelnemen aan het stuk ‘Internationaal genetisch onderzoek op de aangetroffen skeletten’.

MamaMito

MamaMito

Stamboomonderzoek is vandaag de dag nog veeleer een mannenzaak, toch wordt onze familiegeschiedenis ook mee gevormd door onze voormoeders. Via het Citizen Science Project MamaMito vind je snel je weg naar die ‘verloren’ voormoeders.

Aan de hand van een handige webapplicatie ontdek je de wereld van stamboomkunde en vind je zowel online als in archieven de geschiedenis van je voormoeders. Opgelet, het is zeer verslavend!

Met de ontwikkeling van maternale stamreeksen kan je zo verre verwanten vinden.

Daarnaast maak je ook kans om na te gaan hoeveel overeenkomsten er nog zijn in jullie mitochondriaal DNA. Het unieke aan dit stukje DNA is dat het alleen wordt overgedragen van moeder op kind.

Neem jij ook een duik in oude documenten op zoek naar je voormoeders?

Ontdek MamaMito op http://www.mamamito.be

Project Y

Onderzoek veilig het mannelijke Y-chromosoom voor uw genealogie

 

  1. Wat bieden wij?

  • Bepaling van de evolutionaire lijn (haplogroep) en familiale lijn (haplotype) van het Y-chromosoom, uitgevoerd door de KU Leuven en weergegeven in een certificaat
  • Opsporing van biologische verwantschappen in paternale lijn met andere deelnemers aan ‘Project Y’ (en zijn voorgangers bij Familiekunde Vlaanderen)
  • Garantie van privacy en ethisch databeheer
  1. Hoe kan deze Y-chromosomale test de genealoog helpen?
  • Juridische stamlijn tussen gekende verre verwanten biologisch verifiëren
  • Biologische verwantschappen op genealogische tijdschaal bepalen tussen naamgenoten, daar waar archiefonderzoek geen aansluiting biedt
  • Nieuwe onverwachte verwantschappen vinden met andere deelnemers
  • De evolutionaire weg van de stamlijn

Legende figuur: Voorbeeld van een familienaamonderzoek waarbij zes mannen (cirkels) uit drie verschillende familiestammen hun Y-chromosoom hebben onderzocht. De kleuren geven de Y-chromosomale varianten weer van elk individu in de stambomen.

  1. Hoe deelnemen?
  • Lees onze deelnemingsvoorwaarden op https://dna-benelux.eu
  • Vul het inschrijvingsformulier in op https://dna-benelux.eu en stuur dit samen met uw stamboom door naar dna@historiesvzw.be
  • Heeft u reeds uw Y-chromosoom laten onderzoeken bij een extern bedrijf? Dan kunt u uw gegevens gratis laten opnemen als aan de externe deelnemingsvoorwaarden voldaan wordt. Een aangepast inschrijvingsformulier is hierbij voorhanden op https://dna-benelux.eu.
  1. Wist je dat?
  • Dit project is gekend als ‘citizen science’ waarbij burgers via hun stamboomgegevens en DNA-overdracht bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek. De resultaten van dit project worden gebruikt voor academisch onderzoek rond genetisch genealogie, uitgevoerd door KU Leuven en Histories vzw (verantwoordelijke: Maarten Larmuseau).
  • De resultaten van dit project en het internationaal genetisch genealogisch onderzoek worden besproken in de column ‘Verborgen in het DNA’ van Vlaamse Stam, het driemaandelijkse tijdschrift van Familiekunde Vlaanderen.
  • ‘Project Y’ is de opvolging van genetisch genealogische projecten bij Familiekunde Vlaanderen: Benelux DNA-Project, DNA België en DNA Oud-Hertogdom Brabant

Meer informatie: alle vragen over Project Y kunnen gestuurd worden naar dna@historiesvzw.be

Tweede jaarboek van de Heemkundige Kring De Faluintjes

Het tweede jaarboek van de Heemkundige Kring De Faluintjes is in druk. Het boek is de waardige opvolger van een indrukwekkende reeks tijdschriften (30 jaargangen van elk 4 nummers) verschenen van 1988 tot en met 2017 en van het eerste jaarboek verschenen in 2018.

Het jaarboek 2019 is een heemkundige publicatie met een gevarieerde inhoud van 20 bijdragen (inhoudstafel op www.defaluintjes.be) en met nooit eerder gepubliceerde foto’s uit het verre en meer nabije verleden van de vier Faluintjesgemeenten Baardegem, Herdersem, Meldert en Moorsel. Niet minder dan 18 auteurs verleenden hieraan hun medewerking.

Inhoudstafel

  • Bij onze nummer twee… – Fons Dierickx
  • Dom Wilfried Verleyen: historicus in hart en nieren – Ben Vermoesen
  • Street art in de Faluintjes – Iets over muur- of gevelankers – Roger Broucke
  • Luchtvaart en de Faluintjes – Jos De Backer & Eddy Wille
  • De landelijkheid van de Faluintjes ten top! Vijftig jaar Pikkeling in de Faluintjes – Fons Dierickx
  • Baardegem – Beknopte geschiedenis van gemeente en parochie – Marc De Bie
  • De pastoor van Baardegem begin 1300 en zijn zoon – Jan C.A. De Clerck
  • De baronnen van Herdersem in de achttiende eeuw – Herman Bruyland
  • De pachters van de abdij Affligem in de Faluintjesgemeenten in 1796 (deel 2 – Herdersem) – Edmond Schoon & Ben Vermoesen
  • Geschiedenis van de hoeve Van Cauwelaert en zijn bewoners te Meldert – Hendrik Strijpens & Arnold Van de Perre
  • De familie Breem te Meldert  Edmond Schoon & Ben Vermoesen
  • Jan De Witte curator ten sterfhuize van pastoor Jan Ardennois – Edmond Schoon & Ben Vermoesen
  • De kapel van de H. Petronilla te Meldert – Edmond Schoon
  • De erfenis van Peter De Vis uit Meldert (1720) – Edmond Schoon & Ben Vermoesen
  • Meldertse straatnaamborden in het dialect – Arnold van de Perre
  • De Moorselse Sint-Martinuskerk doorheen de eeuwen – Hubert Scheerlinck
  • Hoeves van de familie Van den Steen en hun connectie met de familie Moens te Moorsel – Freddy Van den Steen & Wilfried Moens
  • De Brits-Ierse band met het waterkasteel van Moorsel – Kristel De Wulf
  • Afscheidsrituelen in Moorsel vroeger en nu – Fred Van Biesen
  • Leerkrachten in het gemeentelijk onderwijs te Moorsel – Louis De Ridder
  • Moorsel 1951-1967. Een dorp, een gemeenschap, een wereld door de ogen van een stadskind – André Vanlierde

De feestelijke voorstelling zal plaatsvinden op vrijdag 15 november 2018 om 19.30 uur in de Sint-Martinuskerk te Moorsel. Iedereen is welkom. De toegang is gratis.

Wij nodigen alle leden van onze kring uit op onze tweede heemkundige avond en hopen u een exemplaar van ons jaarboek te mogen overhandigen. Ook niet-leden en sympathisanten zijn van harte welkom op deze voorstelling.

Na het officiële gedeelte kunnen de leden en intekenaren hun exemplaar van het jaarboek afhalen in het nabijgelegen Trefcentrum ‘Bergsken’ waar ook aan alle aanwezigen een receptie wordt aangeboden. Wie nog geen lid is of wie niet intekende, kan ter plaatse nog een exemplaar aankopen, dit zolang de voorraad strekt.

Na deze avond kunnen de leden en intekenaren hun exemplaar afhalen bij één van volgende bestuursleden (liefst na afspraak):

  • Gilbert De Cort, Faluintjesstraat 19, 9310 Meldert (0486/50 23 05 – gilbert.decort@telenet.be)
  • Fred Van Biesen, Hollestraat 32, 9310 Moorsel (053/70 18 90 – 0486/ 52 53 23 – fred.vanbiesen@skynet.be)

Marke tijdens de Tweede Wereldoorlog

Michel Faillie en Philippe Delameilleur bundelden hun kennis over de Tweede Wereldoorlog in Marke. Samen schreven ze een boek vol nooit eerder uitgegeven documenten en foto’s.

In het boek komen verschillende thema’s aan bod – zoal verzet, luchtruim, onderwijs, bevrijding – per oorlogsjaar kan je er een kroniek vinden. Voor hun onderzoek baseerden ze zich op interviews, het archief van Marke en exemplaren van het Kortrijkse Handelsblad.

Het boek Marke tijdens de Tweede Wereldoorlog verschijnt in december dit jaar in beperkte oplage. Het geïllustreerde boek telt 450 pagina’s. Benieuwd? Tot 1 december 2019 kan je voorinschrijven en een exemplaar tegen een gereduceerde prijs (30 euro) aanschaffen. Een exemplaar reserveren kan door 30 euro over te schrijven op het ING rekeningnummer BE11 3771 1321 9548 (met vermelding Marke tijdens de Tweede Wereldoorlog) of door contact op te nemen en contant te betalen bij de auteurs: Michel Faillie, Preshoekstraat 107, 8510 Marke of Philippe Delameilleure, Preshoekstraat 145, 8510 Marke.

Het boek verschijnt op zaterdag 14 december 2019 en kan die dag afgehaald worden van 10 tot 12 uur en van 14 tot 18 uur bij BEUGNIES LES CHOCOLATS Aardweg 8, 8510 MARKE. Nadien kunnen de boeken na afspraak afgehaald worden bij de auteurs.

Bron: Erfgoed Zuidwest

Op zoek naar onze voormoeders (VOLZET)

Stamboomonderzoek is vandaag nog veeleer een mannenzaak; uiteraard werd onze familiegeschiedenis ook mee gevormd door onze voormoeders. Tijdens deze vorming leer je hoe je ook zonder de leidraad van een ‘familienaam’ informatie kunt terugvinden over voormoeders. Aan de hand van concrete voorbeelden leer je de beginselen van het stamboomonderzoek en een moederlijke stamlijn uit te werken. Zo kan je zelf duiken in de familiegeschiedenis op zoek naar jouw ‘vergeten’ voormoeders. Op die manier ben je ook helemaal voorbereid om deel te nemen aan het nieuwe citizen science project ‘MamaMito’ (start: voorjaar 2020) waarin de moederlijke stamlijn gekoppeld wordt aan genetische informatie.

Lesgever

Maarten Larmuseau, genetisch genealoog bij Histories vzw en KU Leuven, en Jan Geypen, stafmedewerker Histories vzw

Doelgroep

Starters, basisvorming

Praktisch

  • Woensdag 20 november 2019, 14u00-16u00: De Krook, Miriam Makebaplein 1, 9000 Gent, zaal De Laatkomer

Inschrijven

Inschrijven is verplicht (max. 20 deelnemers) en kan tot drie dagen voor de vorming via onderstaand inschrijvingsformulier. Deelnemen is gratis. Voor meer informatie kan je terecht bij Maarten Larmuseau op maarten.larmuseau@historiesvzw.be of op 015/80 06 41.

 

Expeditie schafttijd

Eind negentiende eeuw eisen en verkrijgen arbeiders behoorlijke tijd om te eten – toen waren werkdagen van 12 uur geen uitzonderingNu, anderhalve eeuw later, gaan we op zoek naar hoe die ‘schafttijd’ ondertussen is ingevuldNiet alleen de brooddoos en de inhoud ervan, maar ook hoe we die pauze invullen, vertelt ons veel over onze samenleving, de sociale verschuivingen, het ecologisch bewustzijn, de balans werk/privé, de mondialisering, enzovoort. 

Hoe ga je nu op zoek naar die verhalen? En waar moet je dan op letten?  

In deze workshop krijg je een overzicht van relevante bronnen en wordt ook mondelinge geschiedenis als onderzoeksmethode toegelichtEen goed interview is belangrijk, want het is de kern van de mondelinge geschiedenis. En interviewen lijkt misschien eenvoudig, maar het omvat veel meer dan enkel vragen stellen en antwoorden krijgen. In deze workshop krijg je deze vaardigheden mee en leer je hoe je de interviews voor jezelf en anderen bruikbaar maakt of ontsluitDe door jou  verzamelde informatie wordt in 2020 opgenomen in een tentoonstelling en een website.  

Na de workshop kan je gratis de tentoonstelling ‘Antwerpen à la carte’ bezoeken: 

De expo ‘Antwerpen à la carte’ legt de intieme band tussen de stad en voedsel bloot, van de zestiende eeuw tot in de verre toekomst. Hoe komen steden aan hun eten? Waar ter wereld komen de gewassen vandaan en hoe bereiken ze de stad? Wat eten mensen en waar kopen ze het? Gelijkt de hedendaagse keuken van vandaag nog op een keuken uit pakweg de zeventiende eeuw? En waar blijven we met al het afval? 

Lesgever 

Dr. Chantal Bisschop is stafmedewerker bij het Centrum voor Agrarische Geschiedenis (CAG) en werkt vooral rond immaterieel cultureel erfgoed en mondelinge geschiedenis.  

Doelgroep 

Iedereen die geïnteresseerd is in de lokale bedrijfsgeschiedeniszich wil vervolmaken in mondelinge geschiedenis en wil meewerken aan een publieksproject rond dit thema 

Praktisch

  • Maandag 20 januari 2020, 14u00-16u00: Museum aan de Stroom (MAS) Antwerpen  

Inschrijven 

Inschrijvingsformulier

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen voor de vorming via onderstaand inschrijvingsformulier. Deelnemen kost 5 euro. Tijdens de vorming ontvang je cursusmateriaal, een drankje en kan je de expo ‘Antwerpen à la carte’ gratis bezoeken. Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE95 7370 4813 2958 BIC KRED BE BB op naam van Histories met als vermelding ‘expeditie schafttijd + naam deelnemer’. Voor meer informatie kan je terecht bij Frea Vancraeynest op frea.vancraeynest@historiesvzw.be of op 015/80 06 30. 

Deze cursus is een organisatie van Histories, Amsab-ISG, MAS en CAG.

 

De jeneverstokerij van… Ontdek het verhaal van sterkedrank in je buurt

Jenever is de sterkedrank van de Lage Landen. We zijn er best wel trots op. Maar achter het product zit een heel verhaal dat ook in onze eigen omgeving is geschreven. Tijdens deze vorming gaan we kort in op wat de productie in Vlaanderen inhield tijdens de negentiende eeuw. Welke evoluties zijn vast te stellen? Hoe moeten we gegevens in een ruimer kader begrijpen? 

Daarna willen we handvaten aanreiken om zelf op zoek te gaan naar wie stookte en wat gestookt werd in je omgeving. Welke bronnen kan je aanwenden om de geschiedenis stuk voor stuk bloot te leggen? 

Deze vorming werd opgezet in het kader van het project Oost-Vlaamse jeneverstokerijen, een project om die beter in kaart te krijgen. 

Doelgroep 

Dit is een cursus voor iedereen met interesse in het verhaal van het stoken van sterkedrank in de omgeving. We hopen dat je je na de cursus wilt verdiepen in het nog onbekend verhaal van een jeneverstokerij. 

Lesgever

Davy Jacobs (Jenevermuseum Hasselt) 

Datum en locatie 

  • Maandag 4 november, 18 – 22u.: Stokerij Van Damme, Issegem 2, 9860 Oosterzele-Balegem 

Praktisch

Inschrijvingsformulier

Deelnemen kost 5 euro. Tijdens de cursus ontvang je cursusmateriaal en een drankje. Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE95 7370 4813 2958, BIC: GKCCBEBB met als vermelding ‘cursus jenever + naam deelnemer’. 

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen vóór de workshop(s) via het inschrijvingsformulier op de pagina www.historiesvzw.be. Wanneer de maximumcapaciteit (25 deelnemers) bereikt wordt, krijgen personen die actief willen meewerken aan het project van Oost-Vlaamse jeneverstokerijen de voorkeur. Voor meer informatie kan je terecht bij Hendrik Vandeginste of hendrik.vandeginste@historiesvzw.be of 015/80 06 37. 

 

 

Wegwijs in erfgoedland

Erfgoed is een ruim begrip. Er bestaan verschillende types erfgoed. Zo maken we een onderscheid tussen roerend, onroerend en immaterieel erfgoed. Tijdens één avond gidsen we je doorheen de fascinerende erfgoedwereld en laten we aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden zien wat je als lokale vereniging kan organiseren rond elk type erfgoed. Daarnaast geven we je de basisinformatie mee omtrent de ondersteuning die je kan vinden op vlak van erfgoed. We bieden antwoorden op de vragen: wie is verantwoordelijk voor welk type erfgoed? Welke databanken zijn er? Waar vind ik basisondersteuning, zowel inhoudelijk als financieel?

Kortom: we maken je wegwijs in erfgoedland op een aangename en bevattelijke wijze met heel veel voorbeelden en tips. Na deze vormingsreeks zal er hierover een artikel verschijnen in Histories Magazine. Je kan dit nalezen door in te tekenen op Histories Magazine via de website van Histories vzw.

Deze cursussen zijn een organisatie van Erfgoed in de praktijk. Dit is het gezamenlijk vormingsaanbod van Histories, FARO, Herita, CRKC-PARCUM en Davidsfonds. In het kader van een aantal evenementen (Open Monumentendag, Erfgoeddag, Open Kerkenweekend, Nacht van de Geschiedenis,…) organiseren deze partners al een aantal jaren laagdrempelige avondcursussen die de deelnemers aan deze evenementen helpen bij de organisatie van hun activiteiten naar aanleiding van deze erfgoedevenementen.

Doelgroep 

Dit is een cursus voor vrijwilligers of professionelen die lokaal een erfgoedevenement willen organiseren en die een basiskennis over dit thema wensen te verwerven.  

Praktisch

Inschrijvingsformulier

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen voor de workshop(s) via onderstaand inschrijvingsformulier. Deelnemen kost 5 euro per vormingsavond. Tijdens de vorming ontvang je cursusmateriaal en een drankje. Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE95 7370 4813 2958 BIC KRED BE BB op naam van Histories met als vermelding ‘Wegwijs in erfgoedland + naam deelnemer’. Voor meer informatie kan je terecht bij Daphné Maes op daphne.maes@historiesvzw.be of op 015/80 06 30. 

Data en locaties 

  • Woensdag 6 november, 19.30 – 22 u.: Ontmoetingscentrum Marke, grote zaal/cafetaria, Hellestraat 6, 8510 Marke (Kortrijk) (i.s.m. Davidsfonds Marke)
  • Woensdag 13 november, 19.30 – 22u.: Fort van Duffel, GEANNULEERD!
  • Maandag 18 november, 19.30 – 22 u.: Stedelijk Museum Aarschot, Elisabethlaan 103, 3200 Aarschot (i.s.m. Hertogelijke Aarschotse Kring voor Heemkunde vzw)
  • Dinsdag 26 november, 19.30 – 22 u.: Erfgoedhuis Hof ter Welle, Anna Piersdreef 2, 9120 Beveren-Waas (i.s.m. Gemeente Beveren en Hertogelijke Heemkundige Kring Het Land van Beveren vzw)
  • Maandag 16 december, 19.30 – 22u.: Stadhuis Maaseik (Raadzaal), Markt 1, 3680 Maaseik (i.s.m. Stad Maaseik) – GEANNULEERD

 

 

Help! Een nieuwe vzw-wetgeving!

Sinds 1 mei 2019 is er een nieuwe wetgeving van kracht voor vzw’s. Wat is er veranderdWat zijn de nieuwe verplichtingen? Hoe breng je jouw vzw in regel? Tegen wanneer moeten vzw’s in orde zijn? Wat zijn de basisvoorwaarden voor een gezond en haalbaar vzw-beheer? Wat betekent het dat de overheid vzw’s wettelijk als ondernemingen beschouwt? Wat zijn de voordelen om vzw te blijven/worden? Wat zijn hierbij erfgoedgerelateerde voorbeelden of aandachtspuntenJe krijgt tijdens deze infosessie een antwoord op al jouw vragen.  

Lesgever

Luk Tas is thuis in de cultuursector door zijn werkervaring als voormalig cultuurbeleidscoördinator, voormalig coördinator in een socioculturele vzw en vrijwillig bestuurder in een lokale vzw. Als medewerker bij Scwitch ondersteunt hij socioculturele organisaties in hun zakelijk beheer en is hij helemaal thuis in alle aspecten van de nieuwe vzw-wetgeving. Scwitch werd opgestart door Sociare en De Federatie voor de ondersteuning van socioculturele organisaties in hun zakelijk beheer.  

Doelgroep

(Erfgoed)verenigingen en gemeenschappen die vragen hebben over hun wettelijk statuut en de nieuwe vzw-wetgeving  

Praktisch 

Inschrijvingsformulier

Inschrijven is verplicht en kan tot drie dagen voor de infosessie via onderstaand inschrijvingsformulier. Deelnemen kost 5 euro. Tijdens de infosessie ontvang je cursusmateriaal en een drankje. Het inschrijvingsgeld moet worden overgeschreven op IBAN BE95 7370 4813 2958 BIC KRED BE BB op naam van Histories met als vermelding ‘vzw-wetgeving+ naam deelnemer’. Voor meer informatie kan je terecht bij Daphné Maes via daphne.maes@historiesvzw.be of 015 80 06 30.

Data en locaties

  • Woensdag 4 december, 19u30-22u00: Nationaal Museum van de Speelkaart (auditorium), Druivenstraat 18, 2300 Turnhout (i.s.m. Erfgoedcel Noorderkempen)
  • Donderdag 5 december, 19u30-22u00: Stadhuis Roeselare (raadzaal), Botermarkt 2, 8800 Roeselare (i.s.m. Erfgoedcel Bie-Terf)
  • Donderdag 13 februari 2020, 19u30-22u00: Domein Steenberg, Oudenaardsesteenweg 458, 9420 Erpe-mere (i.s.m. Erfgoedcel Denderland)
  • Donderdag 12 maart 2020, 19u30-22u00: Kasteel Mariagaarde (De Fruitzaal), Kasteelstraat 10, 3840 Hoepertingen (i.s.m. Erfgoedcel Haspengouw)
  • Maandag 23 maart 2020, 19u30-22u00: Romaanse poort, lokaal A 1.3 (eerste verdieping), Brusselsestraat 63, 3000 Leuven (i.s.m. Erfgoedcel Leuven)

 

E-mails archiveren. Stop het verlies van het verleden

Er was eens een tijd toen men in plaats van e-mails brieven schreef. In verhalen over personen, organisaties, structuren en zelfs landen vind je ze als bron. Ze leveren onverwachte informatie of leveren in ieder geval een bijkomende kijk. 

Als die ‘oude brieven’ zo waardevol zijn, dan mogen we aannemen dat e-mails dat ook zullen zijn (of worden). Maar wat doe je ermee eenmaal ze in de inbox zitten? Welke acties moeten we ondernemen om e-mails te bewaren? Tijdens deze vorming gaan we in op hoe je te werk kan gaan. We gaan meteen aan de slag zodat je thuis verder kan toepassen wat in de cursus aan bod kwam.  

Doelgroep 

Dit is een cursus voor iedere persoon of organisatie die documenten op langere termijn digitaal wil bewaren. Je verwerft een basiskennis voor een beter informatiebeheer. 

Praktische informatie 

De cursus vindt plaats op de onderstaande data en locaties. Het gaat telkens om dezelfde vorming die op verschillende locaties worden georganiseerd. Tijdens de cursus ontvang je cursusmateriaal en een drankje. Het is aan te raden om een eigen laptop mee te nemen. Tijdens de vorming kan je dan meteen werken zoals je het thuis zou doen. Je wordt per twee deelnemers geplaatst. Zo is het ook geen probleem als je over geen laptop beschikt. 

Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht via het formulier https://forms.gle/QBCCySuKJz7fibAq6.

Voor meer informatie kan je terecht bij Hendrik Vandeginste via hendrik.vandeginste@historiesvzw.be of 015 80 06 30.

Data en locaties 

  • Donderdag 3 oktober, 19u00 tot 21u00: Cultuurcentrum de BrouckereAartrijkestraat 6, 882Torhout 
  • Dinsdag 22 oktober, 19u00 tot 21u00: De Markthallen, lokaal 11, Markt 2, 3540 Herk-de-Stad 
  • Woensdag 13 november, 19u00 tot 21u00: Amsab-ISG, Bagattenstraat 174, 9000 Gent 
  • Donderdag 5 december, 14u00 tot 16u00: Letterenhuis, Minderbroedersstraat 22, 2000 Antwerpen 
  • Dinsdag 10 december, 14u00 tot 16u00: Vrije Universiteit Brussel, Campus Oefenplein, lokaal B004, 1050 Elsene 

Deze vorming is een organisatie van CAVA, AMSAB-ISG, ADVN, AMVB, AVG-Carhif, Archiefbank Vlaanderen, HistoriesVlaams Architectuurinstituut, CemperPACKED, Geschiedkundige Kring Groot-Herk, Geschied- en Heemkundige Kring het Houtland-Torhout, Letterenhuis en VVBAD. #form

Familieboek Vlaamse molenaars. Ruim 2200 verwante molenaars, molenmakers en molenvrienden

Door: Lieven Denewet

Het Familieboek Vlaamse Molenaars toont onderlinge (aan)verwantschappen tussen ruim 2200 molenaars, molenmakers en molenvrienden aan, vooral in West-Vlaanderen, maar ook in de aangrenzende gebieden (Oost-, Frans- en Zeeuws-Vlaanderen). Het genoemde aantal ‘ruim 2200’ kan gemakkelijk met enkele honderden aangevuld worden. We konden immers ook al verwantschappen aantonen met de wijdvertakte molenaarsfamilies Mariman (Waasland), Spruyt (westelijk deel van de provincie Antwerpen) en Van Lierde (zuidelijk deel van Oost-Vlaanderen, noordelijk deel van Henegouwen en het westelijk deel van Vlaams-Brabant).

Deze studie is het product van een (meelgerelateerde) kruisbestuiving tussen molinologen en genealogen. Wat hen bindt is hun passie(-vrucht en -zucht). Helaas resulteert dit wel eens in soms wereldvreemde exploten. Molinologen kunnen zodanig gebeten zijn door hun molenmicrobe dat ze molens beschouwen als op zich staande constructies die doorheen de eeuwen diverse gedaanteverwisselingen ondergingen. De historisch-maatschappelijke context waarin de molens tot stand kwamen en evolueerden (in aantallen, productiecapaciteit, toepassingen,…) komt veel te weinig aan bod.

Genealogen focussen zich, haast per definitie, vooral op hun eigen familie. Velen stellen hun opzoekingen naar de levensdata (geboorten, huwelijken, overlijdens) van hun directe voorouders als einddoel. Slechts voor weinigen vormen deze ‘kapstokgegevens’ de aanzet tot verder onderzoek naar hun levensomstandigheden, op basis van hun beroepsactiviteit, hun gezondheid, de mislukkingen of het welslagen van de oogsten, de vredes- en oorlogsperiodes. Men dient niet de historie te herschrijven, maar men kan wel de levensstandaard van de eigen voorouders nagaan door bijvoorbeeld de boedelbeschrijvingen van het sterfhuis te bestuderen.

Bestelinformatie

Neem contact op met Lieven Denewet: denewet.molens@telenet.be

 

Canon van Puurs

Op 31 december hield de gemeente Puurs op te bestaan en werd het een deelgemeente van Puurs-Sint-Amands. Het geschikte moment voor Louis Callaert om het allereerste globale overzicht van ontstaan tot samengaan te schrijven. Louis Callaert was mede-oprichter van de Vereniging voor Heemkunde in Klein-Brabant en publiceerde talrijke werken.

Deze eerste canon van een Vlaamse gemeente vertelt de geschiedenis van Puurs, Kalfort, Breendonk, Liezele en Ruisbroek op een unieke wijze: 50 ankerpunten van het terugtrekken van de zee in ver vervlogen tijden tot een 21-eeuwse citymarketing.

Daartussen komen Romeinen en vele andere Europese legers langs, en gaat het onder andere over het ontstaan van parochies en afzonderlijke gemeenten, het belang van onderwijs en industrialisatie, de bouw van forten en een kanaal, de vernieling in 1914 van Liezele, het imago van asperges of bier, de overstromingen en de bouw van een theaterzaal.

Hoofdstuk 50 + 1

Het selecteren en uitschrijven van deze 50 verhalen met hun rode draden bleek te omvangrijk om nog te publiceren in 2017. Tegelijk werd iedereen verrast door de aankondiging van een nieuwe vrijwillige fusie op 1 januari 2019.

De gemeente zal beginnen aan een nieuw hoofdstuk en ook de canon werd uitgebreid met een hoofdstuk 51: de hereniging van Puurs met Oppuurs en Liezele met Lippelo, en met Sint-Amands, ontstaan uit het domein van Baasrode en tot op de dag van vandaag in de Franstalige Wikipedia ‘également connu sous le nom de Saint-Amand-lez-Puers‘ zoals destijds op postkaarten en aan het station. De naam is zelfs opgenomen in de lijst met vertalingen van Belgische gemeenten om het verschil te maken met 2 gelijknamige dorpen in Wallonië en 21 in Frankrijk.

31 december 2018 is dus voorlopig de laatste iconische datum en meteen het perfecte eindpunt voor deze allereerste globale geschiedenisoverzicht van Puurs en zijn deelgemeenten.

Afhalen of bestellen.

Het boek is vlot leesbaar voor iedereen, telt 180 pagina’s A4-formaat met meer dan 250 foto’s en illustraties en is te koop voor €26,10 bij de auteur, Europastraat 14 of bij www.shopmybooks.be.

Zoeken in het Rijksarchief in België

door Annelies Coenen
archivaris in het Algemeen Rijksarchief, dienst DIGI-P@T – Digitale Preservatie en Toegang

Beginnende onderzoekers staan vaak voor een groot dilemma: ‘330 kilometer archief, en wat nu?’ Om op deze vraag te antwoorden, heeft het Rijksarchief een aantal jaar geleden geïnvesteerd in de ontwikkeling van een zoekrobot. Voor het gebruik van deze zoekrobot is geen registratie vereist. Indien je echter de gedigitaliseerde documenten wenst te raadplegen, is een account verplicht! Je kan deze gratis via de website aanmaken.

Na het invullen van het registratieformulier, ontvang je een bevestigingsmail. Vergeet hierbij ook niet je ongewenste e-mails te controleren. Indien je na vijf minuten nog steeds niets ontvangen hebt, kan je eenvoudig via de zoekwebsite contact met ons opnemen (‘Een vraag of een probleem melden’ in de rechterbovenhoek van de website). Langs deze weg kan je ons ook vragen stellen of opmerkingen doorgeven.

Lees hier het volledig artikel (pdf).

De reconstructie van een crimineel verleden

Hoe ga ik op zoek in de archieven van het gerecht en het gevangeniswezen?

door Paul Drossens, diensthoofd Rijksarchief Gent

Het Rijksarchief bewaart de historische archieven van de rechterlijke macht en het gevangeniswezen. In deze bijdrage willen we de inhoudelijke rijkdom van deze bestanden onder de aandacht brengen en wijzen op een aantal onderzoekspistes. De archieven bieden onder meer de mogelijkheid om de criminaliteit in een gemeente in de negentiende en twintigste eeuw in kaart te brengen, alsook het gerechtelijke en penitentiaire verleden van een ‘criminele’ voorouder te achterhalen.

Vooraleer de zoektocht aan te vatten, zijn noties over gerechtelijke organisatie, strafrechtspleging en strafuitvoering geen overbodige luxe. Centraal staat de vraag welke instelling op een bepaald moment bevoegd is. Dit artikel behandelt eerst de gerechtelijke instanties en vervolgens de strafinrichtingen. Na het institutionele luik komen telkens de voornaamste archiefbronnen aan bod. Ter conclusie volgt een case van een moordzaak waarin de verschillende stappen van de gerechtelijke procedure en de strafuitvoering worden doorlopen, met vermelding van de bronnen die hieruit voortvloeien.

Lees hier het volledige artikel (pdf).

Minimale registratie van je collectie

door Bert Lemmens, stafmedewerker PACKED

Wanneer je voorwerpen verzamelt met een cultureel-erfgoedwaarde is het altijd verstandig om nauwgezet te registreren welke voorwerpen je verwerft en hoe je ze verworven hebt. Zo kun je later aantonen of een voorwerp ooit al dan niet in jouw bezit is geweest én of je het op rechtmatige wijze verworven of afgestoten hebt. In de professionele museumwereld is die goede praktijk formeel vastgelegd in de ethische code van de International Council of Museums (ICOM) en in richtlijnen van het International Committee for Documentation (CIDOC). Musea beschouwen deze goede praktijk als de absolute minimumnorm voor collectieregistratie. Dit artikel legt uit hoe je die goede praktijk ook in je heemkundige kring of in je eigen privécollectie kan toepassen. Zo kun je, wanneer nodig, verantwoording afleggen voor de objecten in je bezit.

Lees hier het volledige artikel (pdf).

Waarderen in Vlaanderen

Studiedag Gewikt en Gewogen

door Frea Vancraeynest, stafmedewerker Histories

‘Waarderen’ is een breed begrip dat heel divers geïnterpreteerd kan worden. Veel mensen verstaan onder waarderen het toekennen van een financiële waarde, waardoor iets dat een hogere kostprijs/verkoopprijs/… heeft, meteen ook als waardevoller wordt beschouwd. In deze context, waarbij het gaat om het waarderen van erfgoed, is dat iets anders. Waarderen van erfgoed is het proces waarbij verschillende erfgoedwaarden bekeken, onderzocht en ingevuld worden. Dat wordt meestal in groep gedaan, samen met verschillende betrokkenen (zowel intern als extern). Een waarderingsoefening van cultureel erfgoed kan een middel zijn om op een duurzame manier aan cultureel-erfgoedwerking te gaan doen. We waarderen dus nooit zomaar, het wordt steeds gekaderd binnen een cultureel-erfgoedcontext.

Als het hele waarderingsverhaal nog niet helemaal helder is, geen paniek. De handleiding die Histories aan het ontwikkelen is zal verheldering brengen. Heb je toch al concrete waarderingsvragen of wil je gewoon meer weten, neem dan zeker contact met ons op.

Lees hier het volledige artikel (pdf).

MEDEA: Unieke samenwerking voor metaaldetectievondsten

door Katelijne Nolet, projectcoördinator MEDEA
en Pieterjan Deckers, Vrije Universiteit Brussel

Sinds de wetgeving in Vlaanderen voor metaaldetectie veranderde in 2016, is gebleken dat metaaldetectie een belangrijke bron van informatie is. In dit artikel wordt in vogelvlucht bekeken welke de obstakels en opportuniteiten voor MEDEA waren in de afgelopen vijf jaar en wordt er ook gekeken naar de toekomstplannen. Wat het MEDEA-platform wilde in 2014 en nu is nog steeds hetzelfde: detectievondsten in Vlaanderen publiek maken voor onderzoekers en het brede publiek, zonder de detectiehobby in het gedrang te brengen. MEDEA begon in 2014 als een driejarig project van de vakgroep Kunstwetenschappen en Archeologie (SKAR) en de onderzoeksgroep Sociale Media en Informatietechnologie (SMIT) aan de Vrije Universiteit Brussel en PACKED vzw. Sinds begin dit jaar is het beheer van het project, inclusief het online platform www.vondsten.be, overgenomen door Histories. Histories vzw is een aanspreekpunt voor iedereen die bezig is met genealogie, lokaal erfgoed/heemkunde en cultuur van alledag. Hierin past MEDEA dus perfect. Histories hoopt dat metaaldetectie dezelfde erkenning kan krijgen als hobby’s zoals heemkunde, genealogie of cultuur van alledag, op voorwaarde dat ze op verantwoordelijke wijze uitgeoefend wordt. Sensibilisering over de deontologische regels voor een verantwoorde omgang met ons gemeenschappelijk bodemerfgoed hoort hier uiteraard ook bij.

Lees hier het volledige artikel (pdf).

Educatief erfgoedaanbod bekend maken bij leerkrachten via KlasCement

door Rob Bartholomees, stafmedewerker Histories

Erfgoed en onderwijs hebben elkaar veel te bieden en dus is het niet meer dan logisch dat ook Histories verder op dit thema zal inzetten. De voorbije jaren werd door Heemkunde Vlaanderen, Familiekunde Vlaanderen en LECA sterk ingezet op het bouwen van bruggen met het onderwijs. Zo organiseerde Heemkunde Vlaanderen bijvoorbeeld cursussen over hoe je lokaal erfgoedaanbod kan ontsluiten in het lager en secundair onderwijs, biedt de website Familiegeschiedenis.be verschillende kant-en-klare educatieve pakketten en werd bij LECA onder meer een educatief pakket over reuzencultuur ontwikkeld.

Een educatief aanbod klaarstomen is één zaak. Maar hoe zorg je ervoor dat het onder de aandacht van de juiste scholen en leerkrachten komt? Rechtstreeks contact opnemen met de scholen en je aanbod toelichten op bijvoorbeeld een personeelsvergadering levert meteen resultaat op. Afhankelijk van het aantal scholen en leerkrachten die je wil bereiken, kan dit een tijdrovende bezigheid zijn die je regelmatig zal moeten herhalen. In dit artikel maken we kennis met KlasCement, een online platform waar leerkrachten en organisaties leermiddelen delen, en lichten we toe hoe je dit als organisatie kan gebruiken om leerkrachten te bereiken.

Lees hier het volledige artikel (pdf).

Histories zoekt een algemeen coördinator (m/v/x) – voltijds

Reageren tot en met 19 mei 2019
Uiterlijke indiensttreding op 15 september 2019

Histories vzw is een erfgoedorganisatie die begin 2019 uit de startblokken schoot. Binnen het Cultureel-erfgoeddecreet neemt Histories de dienstverlenende rol op voor zowel genealogie en lokaal erfgoed/heemkunde als voor cultuur van alledag. Histories vormt het resultaat van een intensief fusietraject, waarbij Familiekunde Vlaanderen, Heemkunde Vlaanderen en LECA met een open vizier de krachten bundelen. Als nieuwe speler in het erfgoedveld vertrekt Histories vanuit de expertise en netwerken die door deze organisaties werden opgebouwd om een hedendaagse en geïntegreerde erfgoedwerking neer te zetten, die de noden en verwachtingen van haar stakeholders invult.

In Vlaanderen en Brussel zijn vele duizenden personen en verenigingen op uiteenlopende manieren actief rond of betrokken bij genealogie, lokaal erfgoed/heemkunde en cultuur van alledag. Zij vormen het hart en de motor van Histories. Van de Vlaamse overheid heeft Histories de opdracht om deze zeer uitgebreide en diverse doelgroep actief te ondersteunen rond erfgoed. In de praktijk doet Histories dat via een gevarieerde en doordachte dienstverlening, die op begeleiding, kennisdeling en netwerking is gericht. Laagdrempeligheid en maatwerk staan daarbij voorop. Zo zorgt Histories ervoor dat genealogen, heemkundigen en traditiedragers toegang hebben tot een arsenaal aan kennis en kunde, waarmee ze hun omgang met erfgoed extra impulsen kunnen geven. Om elk onderdeel van haar werking van een stevig inhoudelijk fundament te voorzien bouwt Histories via gegevensverzameling en onderzoek participatief nieuwe inzichten rond genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag op.

Histories werkt niet alleen voor en met erfgoedvrijwilligers, maar maakt er ook een punt van om méér mensen bij genealogie, heemkunde, lokaal erfgoed en cultuur van alledag te betrekken. Door de zichtbaarheid van haar werkingsdomeinen op zo veel mogelijk manieren te vergroten wil Histories niet alleen het belang ervan onderstrepen, maar vooral ook enthousiasmeren en activeren. Histories ent zich op elk moment ten volle in de hedendaagse diverse samenleving: het stimuleren van een open dialoog en respect staan steeds voorop. Daarnaast werkt Histories graag en veel samen met partnerorganisaties die via hun werking met genealogie, lokaal erfgoed/heemkunde en cultuur van alledag in aanraking komen. Via het verknopen en verbinden van expertise zet Histories in op schaalvergroting en schakelt ze zich in sterke professionele netwerken.

Profiel

Als algemeen coördinator van Histories zet je jouw schouders onder een dynamische werking rond genealogie, lokaal erfgoed/heemkunde en cultuur van alledag in Vlaanderen en Brussel. Door voortdurend bruggen te bouwen tussen alle betrokkenen zet je in op een relevant aanbod, veerkrachtige  structurele netwerken en een breed draagvlak. Je werkt daarvoor samen met de 14 medewerkers van Histories. Vanuit een hedendaags organisatiemodel waarin wisselwerking en gedeelde verantwoordelijkheid centraal staan, bouw je Histories verder uit tot een sterke speler binnen de erfgoedsector, die flexibel inspeelt op vragen, noden en uitdagingen.

Verantwoordelijkheden

  • Je bent eindverantwoordelijk voor de algemene werking van Histories.
  • Je geeft leiding aan het volledige team en bouwt met hen een slagkrachtige structurele werking uit die via een gelaagd en duurzaam aanbod vorm krijgt. Je bewaakt de samenhang tussen de verschillende werkingslijnen en benut kansen om te verbinden, bij te sturen en te vernieuwen.
  • Je stuurt het team aan op een manier die enthousiasmeert en motiveert. Je weet de sterktes en competenties van de medewerkers optimaal in te zetten en creëert kansen om die verder te ontplooien.
  • Via deelname aan overleg, netwerking en internationalisering onderhoud je contacten met partners binnen en buiten de erfgoedsector.
  • Binnen de krijtlijnen van de beheersovereenkomst met de Vlaamse overheid grijp je nieuwe ontwikkelingen en uitdagingen aan om de interne processen én de dienstverlening rond genealogie, lokaal erfgoed/heemkunde en cultuur van alledag verder te versterken.
  • Je verzekert een vlotte dialoog tussen het bestuur, de medewerkers en de achterban van Histories.

Competenties

  • Je bent in staat om in te spelen op een veranderende beleidscontext en nieuwe ideeën en concepten en kan die vatten in een krachtige en toekomstgerichte visie en strategie.
  • Genealogie, lokaal erfgoed/heemkunde en cultuur van alledag vormen voor jou geen onbekend terrein. Je kan de vrijwilligerswerking rond erfgoed naar waarde schatten en begrijpt hoe het maatschappelijke belang van deze drie domeinen via een gerichte dienstverlening vergroot en verbreed kan worden.
  • Je hebt aantoonbare ervaring met coachend leidinggeven en kan de werking van Histories via een participatieve aanpak naar een optimaal niveau tillen.
  • Je koppelt een planmatige aanpak aan een hands on-mentaliteit en schakelt daardoor makkelijk tussen beleid, dagelijkse werking en praktijk.
  • Je hebt een analytische geest en financieel inzicht.
  • Je houdt de vinger aan de pols van wat er op digitaal vlak beweegt en kan vlot overweg met courante computerprogramma’s.
  • Je hebt oog voor diversiteit en stelt een inclusieve werking voorop.
  • Jouw enthousiasme en open blik steken anderen aan.
  • Je communiceert helder en foutloos en weet je toon en stijl af te stemmen op je doelpubliek. Ook in het Frans en Engels druk je je vlot uit.
  • Je hebt een masterdiploma of een gelijkwaardig niveau op basis van opgebouwde ervaring.
  • Occasioneel avond- of weekendwerk vormt voor jou geen punt.

Histories hecht veel belang aan het bevorderen van gelijke kansen. Jouw kwaliteiten zijn belangrijker dan je leeftijd, gender, fysieke beperking of nationaliteit.

Aanbod
Histories biedt je een voltijds contract van onbepaalde duur aan, met verloning volgens paritair comité 329.01. Aanvullend krijg je een dertiende maand, maaltijdcheques, en een woon/werkvergoeding zoals wettelijk voorgeschreven (fietsvergoeding – terugbetaling openbaar vervoer – tussenkomst in vervoer met eigen wagen).
Histories werkt momenteel gedecentraliseerd vanuit Mechelen, Gent en Merksem. Je hoofdwerkplaats wordt in onderling overleg bepaald.

Interesse
Herken je jezelf in de rollen en verantwoordelijkheden in deze vacature? Mail dan je motivatiebrief en een gedetailleerd CV naar vacature@historiesvzw.be.
Reageren kan tot en met zondag 19 mei 2019.

Op basis van een eerste selectie wordt in de vierde week van mei een gespreksronde georganiseerd.
Kandidaten die hierna weerhouden worden, nemen aansluitend deel aan de verdere selectie.

Je datum van indiensttreding bepalen we in onderling overleg. Uiterlijk 15 september 2019 vervoeg je het team van Histories als algemeen coördinator.

Vragen?

Voor meer info over deze vacature of de werking van Histories kun je een mail richten aan vacature@historiesvzw.be.

Histories vzw
Zoutwerf 5
2800 Mechelen
www.historiesvzw.be

Drie dossiers op weg naar erkenning op Inventaris Vlaanderen voor immaterieel cultureel erfgoed

Histories begeleidt momenteel drie erfgoedgemeenschappen bij het in kaart brengen van hun erfgoed en het formuleren van borgingsacties om hun erfgoed een duurzame toekomst te geven. Het gaat om het Historisch Schutterswezen in Vlaanderen, het Wiezen in Vlaanderen en de Sint-Gummarusprocessie in Lier. Op 15 april 2019 dienen zij een aanvraag in om hun erfgoed te laten erkennen als Vlaams immaterieel cultureel erfgoed. De aanvraag gebeurt binnen het vernieuwde ICE-reglement en bijhorend nieuw platform.

Wil je meer weten over wat een erkenning als immaterieel cultureel erfgoed precies inhoudt en wat je moet doen om zo’n erkenning in de wacht te slepen? Histories staat voor je klaar met advies op maat, neem dus zeker contact met ons op via info@historiesvzw.be.

Meer informatie

Immaterieel cultureel erfgoed

www.immaterieelerfgoed.be